గాంధీ వృద్దాప్యంలో అతి దగ్గరగా ఉన్న మహిళలు వీళ్లే..!
ఇక గాంధీ జీవిత చరమాంకంలో ఆయన వెన్నంటే ఉండి సపర్యలు చేసింది అభా గాంధీ. ఈమె ఎవరో కాదు గాంధీ మునిమనుమడు కను గాంధీ సతీమణి. గాంధీ ఎక్కడికి వెళ్లినా అభా గాంధీ సహాయం ఉండేది. అభా గాంధీ.. మహాత్ముని ప్రార్థనా కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనే వారు. అంతేకాదు పాటలు కూడా పాడేవారు. గాడ్సే చేతిలో గాంధీ ప్రాణాలు కోల్పోయే వరకు అభా గాంధీ ఆయన వెన్నెంటే నడిచారు. ఇక మునిమడు కను గాంధీ ఫోటోలు తీసేవారు.
ఇక గాంధీజీ జీవితచరమాంకంలో ఆయన దగ్గర ఉన్న వారిలో మనుగాంధీ ఒకరు. ఈమె గాంధీకి బంధువు. చిన్న వయసునుండే మహత్ముని దగ్గర పెరిగారు. ఆమెను తన మనుమరాలిగా ఎంతో ఆప్యాయంగా చూసునేవారు గాంధీ. ఇలా అభా గాంధీ, మను గాంధీల సహాయం తీసునే వారు గాంధీజీ. ఇద్దరి భుజాలపై చేయి వేసుకొని నడిచేవారు. మరోవైపు కస్తూర్బాకు సైతం సేవలు అందించిన వారిలో మను పాత్ర కూడా ఉంది.
ఇక గాంధీ అనుచరుల్లో సుశీల కూడా ఒకరు. ఈమె ఎవరో కాదు మహాత్ముని వ్యక్తిగత కార్యదర్శి ప్యాలేలాల్ సోదరి. గాంధీ సిద్దాంతాలకు మెచ్చి ఆయన్ను అనుసరించారు. అంతేకాదు గాంధీ పర్సనల్ డాక్టర్ గానూ వ్యవహరించారు. గాంధీ తన వృద్ధాప్య జీవితంలో మను, అభా, సుశీల ఈ ముగ్గురు మహిళలు ఎక్కువగా ఆయనకు సేవలందించారు. అంతేకాదు సుశీల స్వాతంత్ర్య ఉద్యమంలో కస్తూర్బాతో పాటు అరెస్ట్ అయిన వారిలో సుశీల కూడా ఉన్నారు.