టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా నివేదిక ప్రకారం.. కర్ణాటకలోని విజయపురలో నాలుగు నెలల్లో వందే భారత్ స్లీపర్ ట్రైన్ పట్టాలెక్కనుంది. అయితే, రోజూ 40 వేలకు పైగా ప్రయాణికుల డిమాండ్ ఉన్న సికింద్రాబాద్–విశాఖ, హైదరాబాద్–తిరుపతి లాంటి తెలుగు రాష్ట్రాల రూట్లపై దక్షిణ మధ్య రైల్వే ఇంకా ఎలాంటి అధికారిక ప్రకటన చేయకపోవడం.. తెరవెనుక ఉన్న రాజకీయ లెక్కలను తెరమీదకు తెస్తోంది.

విజయపుర అనగానే చాలామందికి వెంటనే గుర్తొచ్చేది ఆదిల్ షాహీ రాజవంశం కట్టించిన గోల్ గుంబజ్. కానీ, ఇప్పుడు భారతీయ రైల్వే చరిత్రలో ఆ పేరు మరో కొత్త రికార్డు క్రియేట్ చేయబోతోంది. దక్షిణ భారతంలో తొలిసారి వందే భారత్ స్లీపర్ ట్రైన్ పట్టాలెక్కబోతున్న నగరంగా విజయపుర నిలవనుంది. టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా నివేదిక ప్రకారం.. రాబోయే నాలుగు నెలల్లో విజయపుర–బెంగళూరు మార్గంలో ఈ ట్రైన్ సర్వీసులు మొదలుకానున్నాయి. ఈ వార్త కర్ణాటక ప్రజలకు పండగే అయినా.. తెలుగు రాష్ట్రాల్లో మాత్రం ఒక పెద్ద ప్రశ్నను మిగిల్చింది.

ఆ ప్రశ్న సూటిగానే ఉంది. రోజూ లక్షల మంది ప్రయాణించే సికింద్రాబాద్–విశాఖపట్నం, హైదరాబాద్–తిరుపతి, హైదరాబాద్–బెంగళూరు లాంటి హై-డిమాండ్ రూట్లకు వందే భారత్ స్లీపర్ ట్రైన్లు ఎప్పుడొస్తాయి? దక్షిణ మధ్య రైల్వే (SCR) పరిధిలోని ఈ రూట్లలో ప్రయాణికుల రద్దీ, రెవెన్యూ పొటెన్షియల్ విజయపుర కంటే రెట్టింపు ఉంటుంది. కానీ, అనౌన్స్‌మెంట్ మాత్రం అక్కడి నుంచి వచ్చింది, ఇక్కడి నుంచి కాదు.

విజయపురకే తొలి ఛాన్స్ ఎందుకు?

దక్షిణ పశ్చిమ రైల్వే (SWR) పరిధిలోని విజయపుర–బెంగళూరు రూట్‌ను రైల్వే బోర్డు ఎంపిక చేయడం వెనుక కేవలం ప్రయాణికుల డిమాండ్ ఒక్కటే కారణం కాదు. రైల్వే వర్గాల సమాచారం ప్రకారం.. స్లీపర్ వెర్షన్ కోచ్‌లు ఐసీఎఫ్ చెన్నై, లాతూర్ కోచ్ ఫ్యాక్టరీల్లో తయారవుతున్నాయి. అయితే వీటి సంఖ్య ఇంకా పరిమితంగానే ఉంది. అందుబాటులో ఉన్న మొదటి రేక్‌ల కేటాయింపులో ఏ జోన్ ముందుగా ప్రతిపాదన పెడుతుందో, ఏ రాజకీయ పెద్దలు గట్టిగా పుష్ చేస్తారో.. అదే ఫైనల్ అవుతుంది. కేంద్రంలో ఎన్డీఏ ప్రభుత్వం ఉండటం, కర్ణాటక బీజేపీ నేతల ప్రత్యక్ష లాబీయింగ్ కూడా ఒక ఫ్యాక్టర్ అని రాజకీయ విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.

తెలుగు రాష్ట్రాల్లో డిమాండ్ సంగతేంటి?

సికింద్రాబాద్–విశాఖపట్నం రూట్ దేశంలోనే అత్యంత రద్దీగా ఉండే నాన్-మెట్రో రూట్లలో ఒకటి. ఈ మార్గంలో ప్రతిరోజూ సుమారు 15 ట్రైన్లు నడుస్తాయి. వాటిలో చాలా ట్రైన్లకు వెయిటింగ్ లిస్ట్ 200 దాటడం చాలా కామన్. ఇక తిరుపతి రూట్ విషయానికి వస్తే.. దేశంలో అత్యధిక భక్తులు దర్శించుకునే తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం కారణంగా ఇక్కడ ఏడాది పొడవునా భారీ డిమాండ్ ఉంటుంది. హైదరాబాద్–బెంగళూరు ఐటీ కారిడార్.. రెండు నగరాల మధ్య టెక్ వర్క్‌ఫోర్స్ రాకపోకలకు కేరాఫ్ అడ్రస్. ఇంత భారీ ట్రాఫిక్ ఉన్న రూట్లకు స్లీపర్ వెర్షన్ కేటాయింపు ఆలస్యం కావడం వెనుక కేవలం రైల్వే ప్రణాళికల లోపమే ఉందా?

పొలిటికల్ పల్స్

తెరవెనుక రాజకీయ లెక్కలు మాత్రం వేరేలా ఉన్నాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో టీడీపీ-బీజేపీ-జనసేన కూటమి అధికారంలో ఉన్నప్పటికీ.. రైల్వే కేటాయింపుల్లో ఏపీ ఎంపీల లాబీయింగ్ అంత బలంగా లేదనే చర్చ రాజకీయ వర్గాల్లో నడుస్తోంది. తెలంగాణలో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం ఉండటంతో, కేంద్ర-రాష్ట్ర సమీకరణాల్లో ప్రాధాన్యత క్రమం కాస్త భిన్నంగా ఉంటుందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. "ఎన్డీఏ భాగస్వామ్యం ఉన్న రాష్ట్రాలకు కొత్త ప్రాజెక్టుల్లో తొలి ప్రాధాన్యం దక్కడం కొత్తేమీ కాదు — అదే పాత సూత్రం ఇక్కడా పని చేస్తోంది" అని ఓ రాజకీయ విశ్లేషకుడు అభిప్రాయపడ్డారు.

ఏపీ ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు ఇటీవల కేంద్ర మంత్రులతో జరిపిన సమావేశాల్లో రైల్వే అభివృద్ధి అంశాన్ని ప్రస్తావించినట్లు సమాచారం. కానీ, వందే భారత్ స్లీపర్ గురించి ఎలాంటి అధికారిక ప్రకటన బయటకు రాలేదు. మరోవైపు తెలంగాణ నుంచి బీఆర్ఎస్ పార్టీ ఈ అంశాన్ని 'కేంద్రం చూపిస్తున్న వివక్ష'గా ప్రస్తావించే అవకాశం ఉందని పొలిటికల్ సర్కిల్స్‌లో అంచనా వేస్తున్నారు.

SCR ప్రతిపాదనల స్టేటస్ ఏంటి?

భవిష్యత్తు సమీకరణాలపై ఇండియా హెరాల్డ్ అందిస్తున్న పక్కా విశ్లేషణ ఇది: దక్షిణ మధ్య రైల్వే అధికారికంగా రూట్ ప్రతిపాదనలను రైల్వే బోర్డుకు సమర్పించే దశలో ఉంది. సికింద్రాబాద్–విశాఖపట్నం, సికింద్రాబాద్–తిరుపతి, హైదరాబాద్–బెంగళూరు — ఈ మూడు రూట్లు SCR షార్ట్‌లిస్ట్‌లో ఉన్నట్లు రైల్వే వర్గాలు చెబుతున్నాయి. అయితే రేక్‌ల లభ్యత, ట్రాక్ అప్‌గ్రేడ్ (ముఖ్యంగా విశాఖ సెక్షన్‌లో కొన్ని చోట్ల 130 kmph వేగానికి అనుకూలంగా ట్రాక్ మార్పులు జరగాల్సి ఉంది), టెర్మినల్ సౌకర్యాల సంసిద్ధత — ఈ మూడు అంశాల్లో పనులు అనుకున్నంత వేగంగా జరగడం లేదు.

ఇక్కడ గమనించాల్సిన కీలక విషయం ఏంటంటే.. సికింద్రాబాద్–విశాఖ, సికింద్రాబాద్–తిరుపతి మార్గాల్లో వందే భారత్ చెయిర్‌కార్ వెర్షన్ ఇప్పటికే నడుస్తోంది. కానీ, రాత్రిపూట సుదూర ప్రయాణాలకు చెయిర్‌కార్ ట్రైన్లు అంత కంఫర్ట్‌గా ఉండవు. అందుకే స్లీపర్ వెర్షన్‌కి ఇంత భారీ డిమాండ్ ఏర్పడింది. 700 కిలోమీటర్లకు పైగా ఉన్న సికింద్రాబాద్–విశాఖ రూట్‌లో రాత్రిపూట జర్నీ చేసే లక్షలాది ప్రయాణికులకు ఇది కచ్చితంగా గేమ్ ఛేంజర్‌ అవుతుంది.

ఈ ఆలస్యంతో నష్టం ఎవరికి?

రైల్వే ప్రణాళికల్లో జరుగుతున్న ఈ ఆలస్యం రాజకీయంగా ఎవరికి నష్టం చేకూరుస్తుంది? కచ్చితంగా ఏపీలోని టీడీపీ-బీజేపీ కూటమికే. కేంద్రంతో కలిసి పనిచేస్తే మౌలిక సదుపాయాలు వేగంగా వస్తాయని 2024 ఎన్నికల సమయంలో చంద్రబాబు హామీ ఇచ్చారు. తీరా రైల్వే కేటాయింపుల్లో ఏపీ వెనుకబడితే.. ఆ హామీయే ప్రతిపక్షాలకు పెద్ద ఆయుధంగా మారుతుంది. ఇక తెలంగాణలో రేవంత్ రెడ్డి ప్రభుత్వానికి ఇది "కేంద్రం వివక్ష" అనే నెరేటివ్‌ను మరింత బలోపేతం చేసే అవకాశం ఇస్తుంది. అయితే అదే సమయంలో, రాష్ట్రం కోసం లాబీయింగ్ చేయడంలో మీరేం చేశారనే ప్రశ్నను కూడా వాళ్లు ఎదుర్కోక తప్పదు.

ఒక సాధారణ ప్రయాణికుడి కోణంలో చూస్తే.. విజయవాడ–చెన్నై, హైదరాబాద్–ముంబై లాంటి ఇంటర్-స్టేట్ రూట్లలో కూడా స్లీపర్ వెర్షన్‌కు మంచి అవకాశాలు ఉన్నాయి. కానీ, ఇవన్నీ SCR తన ప్రతిపాదనలను రైల్వే బోర్డు ముందు ఎంత బలంగా వినిపిస్తుందనే దానిపైనే ఆధారపడి ఉన్నాయి.

భవిష్యత్తులో చూడాల్సిన పరిణామాలు

రాబోయే మూడు నెలల్లో గమనించాల్సిన కీలక పరిణామాలు ఇవే: మొదటిది.. 2026-27 రైల్వే బడ్జెట్ సమీక్షలో SCR పరిధిలోని స్లీపర్ రూట్ల ప్రతిపాదనకు గ్రీన్ సిగ్నల్ లభిస్తుందా? లేదా? రెండోది.. ఏపీ ఎంపీలు (ముఖ్యంగా విశాఖ, తిరుపతి ఎంపీలు) రైల్వే మంత్రి అశ్విని వైష్ణవ్‌పై ఎంత ఒత్తిడి తీసుకొస్తారనేది. ఇక మూడోది.. 2024లో ఆమోదం పొందిన విశాఖపట్నం రైల్వే జోన్ ప్రతిపాదన ముందుకు కదులుతుందా? ఒకవేళ అది కదిలితే, SCR నుంచి విడిపోయే విశాఖ ప్రాంతానికి సొంతంగా స్లీపర్ రూట్లను ప్రతిపాదించే అధికారం వస్తుంది.

ఇక్కడ గుర్తుంచుకోవాల్సిన ఒక లెక్క ఉంది: 2025-26 నాటికి మొత్తం 200 వందే భారత్ ట్రైన్లను తీసుకురావాలన్నది భారతీయ రైల్వే లక్ష్యం. కానీ, ఇప్పటివరకు 136 చెయిర్‌కార్ సెట్లు మాత్రమే అందుబాటులోకి వచ్చాయి. స్లీపర్ వెర్షన్ ఉత్పత్తి ఇంకా ప్రారంభ దశలోనే ఉంది. అంటే దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న పరిమిత సంఖ్యలోని రేక్‌ల కోసం ప్రతి రాష్ట్రం పోటీ పడుతోంది. ఆ పోటీలో ఎవరి పొలిటికల్ పవర్ ఎక్కువైతే.. వాళ్ల రూట్‌కే ఫస్ట్ ఛాన్స్ దక్కుతుంది.

విజయపుర–బెంగళూరు రూట్‌లో పట్టాలెక్కబోయే ఆ తొలి స్లీపర్ ట్రైన్‌ను చూసి తెలుగు ప్రయాణికుడు అనుకునేది ఒక్కటే — "మరి మన వంతు ఎప్పుడు?" ఆ ప్రశ్నకు సమాధానం రైల్వే టైమ్‌టేబుల్‌లో దొరకదు, రాజకీయ టైమ్‌టేబుల్‌లోనే వెతుక్కోవాలి.

Key Takeaways

• టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా కథనం ప్రకారం.. విజయపుర–బెంగళూరు మార్గంలో నాలుగు నెలల్లో వందే భారత్ స్లీపర్ ట్రైన్ ప్రారంభం కానుంది. దక్షిణ భారతంలో పట్టాలెక్కే తొలి స్లీపర్ వెర్షన్ ఇదే.
• సికింద్రాబాద్–విశాఖ, హైదరాబాద్–తిరుపతి, హైదరాబాద్–బెంగళూరు రూట్లు SCR షార్ట్‌లిస్ట్‌లో ఉన్నట్లు రైల్వే వర్గాలు చెబుతున్నాయి. కానీ, దీనిపై ఇంకా ఎలాంటి అధికారిక ప్రకటన రాలేదు.
• భారతీయ రైల్వే పెట్టుకున్న 200 వందే భారత్ ట్రైన్ల లక్ష్యంలో ఇప్పటివరకు 136 చెయిర్‌కార్ సెట్లే అందుబాటులోకి వచ్చాయి. స్లీపర్ వెర్షన్ ఉత్పత్తి ఇంకా ప్రారంభ దశలోనే ఉంది.
• ఎన్డీఏ భాగస్వామ్య పక్షాలు ఉన్న రాష్ట్రాలకే రైల్వే ప్రాజెక్టుల కేటాయింపుల్లో తొలి ప్రాధాన్యం దక్కుతోందనే విశ్లేషణలు బలంగా వినిపిస్తున్నాయి.
• విశాఖపట్నం రైల్వే జోన్ ప్రతిపాదన ముందుకు కదిలితే.. SCR నుంచి విడిపోయి సొంతంగా స్లీపర్ రూట్లను ప్రతిపాదించే అవకాశం కలుగుతుంది.

Frequently Asked Questions

తొలి వందే భారత్ స్లీపర్ ట్రైన్ ఏ రూట్‌లో నడవనుంది?

టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా నివేదిక ప్రకారం.. కర్ణాటకలోని విజయపుర–బెంగళూరు మార్గంలో నాలుగు నెలల్లో వందే భారత్ స్లీపర్ వెర్షన్ ప్రారంభం కానుంది.

ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణకు వందే భారత్ స్లీపర్ ఎప్పుడు వస్తుంది?

ఇప్పటివరకు ఎలాంటి అధికారిక ప్రకటన రాలేదు. అయితే సికింద్రాబాద్–విశాఖ, సికింద్రాబాద్–తిరుపతి, హైదరాబాద్–బెంగళూరు రూట్లు SCR షార్ట్‌లిస్ట్‌లో ఉన్నట్లు రైల్వే వర్గాలు చెబుతున్నాయి.

వందే భారత్ స్లీపర్, చెయిర్‌కార్‌ మధ్య తేడా ఏంటి?

చెయిర్‌కార్ వెర్షన్ పగటిపూట కూర్చుని ప్రయాణించే ట్రైన్ — 4-6 గంటల జర్నీకి ఇది అనుకూలం. అదే స్లీపర్ వెర్షన్‌లో పడుకుని ప్రయాణించే సౌకర్యం ఉంటుంది — 700 కి.మీ.కు పైబడిన రాత్రి ప్రయాణాలకు ఇది చాలా అవసరం.

వందే భారత్ స్లీపర్ రూట్ ఎంపికలో రాజకీయాల పాత్ర ఉందా?

రైల్వే వర్గాలు దీన్ని కొట్టిపారేసినా.. పరిమిత సంఖ్యలో ఉన్న రేక్‌ల కేటాయింపులో ఎన్డీఏ అనుకూల రాష్ట్రాలకే తొలి ప్రాధాన్యం దక్కుతున్న ట్రెండ్ కనిపిస్తోందని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.