దేశంలో 271 GW కరెంటు.. మరి ఏపీ, తెలంగాణల్లో కోతలెందుకు? ఖట్టర్ ప్రకటనతో ఇరుక్కున్న సీఎంలు!
దేశంలో 271 GW గరిష్ట విద్యుత్ డిమాండ్ను తీర్చినట్లు కేంద్రమంత్రి ఖట్టర్ స్పష్టం చేశారు. అయితే జాతీయ గ్రిడ్లో ఫుల్ కరెంటు అందుబాటులో ఉన్నప్పటికీ.. ఏపీ, తెలంగాణల్లో స్థానిక పంపిణీ లోపాలు, డిస్కంల అప్పుల కారణంగా విద్యుత్ కోతలు తప్పట్లేదు. ఈ ప్రకటనతో కరెంటు కష్టాల భారం నేరుగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మెడకే చుట్టుకుంది.
The 5W+H: Who, What, When, Where, Why, How
- Who: కేంద్ర విద్యుత్ శాఖ మంత్రి మనోహర్ లాల్ ఖట్టర్, తెలుగు రాష్ట్రాల సీఎంలు.
- What: దేశంలో రికార్డు స్థాయిలో 271 గిగావాట్ల విద్యుత్ డిమాండ్ను విజయవంతంగా సరఫరా చేసినట్లు కేంద్రం ప్రకటన.
- When: నగరాల్లో ఉష్ణోగ్రతలు, విద్యుత్ వినియోగం గరిష్ట స్థాయికి చేరుకున్న ప్రస్తుత సమయంలో.
- Where: దేశవ్యాప్తంగా.. ప్రధానంగా ఏపీ, తెలంగాణ రాష్ట్రాలపై దీని ప్రభావం.
- Why: జాతీయ స్థాయిలో కరెంటు కొరత లేదని చెప్పడం ద్వారా.. రాష్ట్రాల్లోని కోతలకు కారణం స్థానిక ప్రభుత్వాల వైఫల్యమే అని స్పష్టం చేయడానికి.
- How: జాతీయ గ్రిడ్ ద్వారా పవర్ అందుబాటులో ఉంచినా.. రాష్ట్రాల్లోని పంపిణీ సంస్థల అప్పులు, మౌలిక వసతుల లేమి వల్ల వినియోగదారులకు కోతలు ఎదురవుతున్నాయి.
ఎండాకాలం ఇంకా పూర్తిగా ముగియకముందే ఉక్కపోత ప్రాణాలు తీస్తోంది. ఏసీలు, కూలర్లు ఆన్ చేస్తే తప్ప ఇళ్లలో ఉండలేని పరిస్థితి. టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా తాజా నివేదిక ప్రకారం.. కేవలం టైర్-1 నగరాల్లోనే కాకుండా చిన్న పట్టణాల్లోనూ ఏసీల వాడకం పెరగడంతో విద్యుత్ డిమాండ్ ఆల్-టైమ్ రికార్డ్కు చేరుకుంది. సరిగ్గా ఇదే సమయంలో కేంద్ర విద్యుత్ శాఖ మంత్రి మనోహర్ లాల్ ఖట్టర్ సంచలన ప్రకటన చేశారు. డైలీ ఎక్సెల్సియర్ రిపోర్ట్ ప్రకారం.. దేశవ్యాప్తంగా గరిష్టంగా 271 గిగావాట్ల (GW) విద్యుత్ డిమాండ్ ఏర్పడినా కేంద్రం ఎలాంటి కోతలు లేకుండా విజయవంతంగా సరఫరా చేసిందని ఆయన స్పష్టం చేశారు. వినడానికి ఇది గొప్ప అచీవ్మెంట్. కానీ ఇక్కడే ఓ పెద్ద లాజిక్ మిస్సవుతోంది. దేశంలో ఫుల్ కరెంటు ఉన్నప్పుడు.. ఏపీ, తెలంగాణ గ్రామాల్లో, పట్టణాల్లో అప్రకటిత కోతలు ఎందుకు ఉంటున్నాయి?
పైకి కనిపిస్తున్న ఈ పరిణామాల వెనుక ఉన్న అసలు రాజకీయ ఎత్తుగడను ఇండియా హెరాల్డ్ నిక్కచ్చిగా విశ్లేషిస్తోంది. ఖట్టర్ చెప్పిన 271 GW రికార్డ్ కేవలం ఒక గణాంకం మాత్రమే కాదు.. అదొక పక్కా పొలిటికల్ ట్రాప్. సాధారణంగా రాష్ట్రాల్లో కరెంటు పోతే.. 'కేంద్రం బొగ్గు ఇవ్వలేదు.. జాతీయ గ్రిడ్ నుంచి మా వాటా రాలేదు' అని నెపం ఢిల్లీ మీదకు నెట్టేయడం ప్రాంతీయ పార్టీలకు అలవాటు. కానీ ఇప్పుడు 'మా దగ్గర కరెంటు ఫుల్లుగా ఉంది.. కావాలంటే కొనుక్కోండి' అని కేంద్రం ఓపెన్గా ప్రకటించేసింది. దీని అర్థం ఏంటంటే.. ఇకపై ఏపీలో చంద్రబాబు ప్రభుత్వమైనా, తెలంగాణలో రేవంత్ రెడ్డి ప్రభుత్వమైనా కరెంటు కోతలకు కేంద్రాన్ని బ్లేమ్ చేసే ఛాన్స్ లేదు. అసలు తప్పు ఎక్కడుందో వాళ్లే జవాబు చెప్పాలి.
జాతీయ గ్రిడ్లో కరెంటుకు కొరత లేదు.. కానీ ఆ కరెంటును కొనుగోలు చేసి ప్రజలకు ఇచ్చే ఆర్థిక స్తోమత స్థానిక డిస్కంలకు (DISCOMs) ఉందా? అన్నదే అసలు ప్రశ్న. తెలంగాణ విషయానికొస్తే.. కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం 'గృహజ్యోతి' కింద ఉచిత విద్యుత్ ఇస్తోంది. దీనివల్ల డిమాండ్ విపరీతంగా పెరిగింది. కానీ యూనిట్ రేటు పెరిగినప్పుడు.. ఆ భారాన్ని భరించి ఓపెన్ మార్కెట్లో కరెంటు కొనేంత నగదు డిస్కంల వద్ద లేదు. మరోవైపు ఏపీలో.. గత ఐదేళ్ల పాలనలో పంపిణీ వ్యవస్థ (ట్రాన్స్ఫార్మర్లు, లైన్లు) పూర్తిగా నిర్వీర్యమైందని, అందుకే ఎక్కడో ఒక చోట ట్రిప్ అవుతోందని కూటమి నేతలు వాపోతున్నారు. అంటే కరెంటు ఉన్నా.. దాన్ని మోసుకొచ్చే తీగలు బలహీనంగా ఉన్నాయన్నమాట.
పొలిటికల్ పల్స్: సెక్రటేరియట్ కారిడార్లలో టెన్షన్
రాజకీయ వర్గాల్లో ఇప్పుడు ఒకటే గుసగుస వినిపిస్తోంది. గతంలో యూపీఏ ప్రభుత్వ హయాంలో లేదా ఎన్డీయే తొలి నాళ్లలో వేసవి వస్తే చాలు.. బొగ్గు రైళ్లు రాలేదని రాష్ట్రాలు ఆరోపించేవి. కానీ ఇప్పుడు సీన్ రివర్స్ అయింది. కేంద్రం వ్యూహాత్మకంగానే ఈ ప్రకటన చేసిందని.. కరెంటు బిల్లుల భారాన్ని, సరఫరా లోపాలను రాష్ట్రాల మెడకు చుట్టేసిందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. 'ఒకవేళ ఇప్పుడు లోకల్ ఫాల్ట్ వల్ల అరగంట కరెంటు పోయినా జనం నేరుగా స్థానిక ఎమ్మెల్యేలను నిలదీస్తారు. కేంద్రం దగ్గర కరెంటు ఉన్నప్పుడు మీరెందుకు ఇవ్వలేకపోతున్నారు అని అడుగుతారు' అని ఒక సీనియర్ అధికారి ఆఫ్-ది-రికార్డ్గా వ్యాఖ్యానించారు. (ఇది సచివాలయ వర్గాల్లో జరుగుతున్న చర్చ; నిర్ధారిత వాస్తవం కాదు). కేంద్రం ఇచ్చిన ఈ 'పవర్ఫుల్' స్టేట్మెంట్ ఇప్పుడు ప్రతిపక్షాలకు ఒక అస్త్రంగా మారబోతోంది. ఏపీలో వైఎస్సార్సీపీ, తెలంగాణలో బీఆర్ఎస్ నేతలు అధికార పక్షాలను నిలదీసేందుకు ఇదే పాయింట్ను వాడుకోబోతున్నారు.
మొత్తానికి విద్యుత్ ఉత్పత్తిలో దేశం స్వావలంబన సాధించడం శుభపరిణామమే అయినా.. అది పంపిణీ అయ్యే చివరి మైలు (last mile) మాత్రం ఇంకా అంధకారంలోనే ఉంది. కేంద్రం తన చేతులు దులుపుకుంది. ఇప్పుడు రేవంత్ రెడ్డి, చంద్రబాబుల ముందున్న అతిపెద్ద సవాల్.. అప్పుల్లో ఉన్న తమ డిస్కంలను కాపాడుకుంటూ, వేసవి డిమాండ్ను ఎలా తట్టుకుంటారు అన్నదే. ఢిల్లీలో ఉన్న 271 గిగావాట్ల కరెంటు మన ఊరి ట్రాన్స్ఫార్మర్ దాటి ఇంటికి రావాలంటే.. డిస్కంల జేబులో డబ్బులుండాలి, రాజకీయ సంకల్పం ఉండాలి. మరి ఈ కరెంటు రాజకీయాల్లో అంతిమంగా నష్టపోయేది ఆ చీకట్లో ఉక్కిరిబిక్కిరి అయ్యే సామాన్యుడేనా?
By the Numbers
- భారత చరిత్రలో తొలిసారిగా 271 గిగావాట్ల (GW) గరిష్ట విద్యుత్ డిమాండ్ రికార్డ్ నమోదు.
Key Takeaways
- దేశవ్యాప్తంగా 271 GW విద్యుత్ డిమాండ్ను కేంద్రం విజయవంతంగా సరఫరా చేసినట్లు ఖట్టర్ వెల్లడి.
- కరెంటు కోతలకు జాతీయ గ్రిడ్ కొరత కారణం కాదని.. రాష్ట్రాల డిస్కంల వైఫల్యమే అని కేంద్రం పరోక్ష స్పష్టీకరణ.
- తెలంగాణలో 'గృహజ్యోతి' పథకం వల్ల పెరిగిన డిమాండ్ను ఆర్థికంగా తట్టుకోవడంలో డిస్కంల ఇబ్బందులు.
- ఏపీలో దెబ్బతిన్న పంపిణీ వ్యవస్థ (ట్రాన్స్ఫార్మర్లు, లైన్లు) కారణంగానే ఓవర్లోడ్ అయి ట్రిప్ అవుతున్న వైనం.
Frequently Asked Questions
దేశంలో ప్రస్తుతం విద్యుత్ డిమాండ్ ఎంత ఉంది?
తాజా గణాంకాల ప్రకారం దేశవ్యాప్తంగా విద్యుత్ డిమాండ్ రికార్డ్ స్థాయిలో 271 గిగావాట్లకు (GW) చేరుకుంది.
కేంద్రం వద్ద కరెంటు ఉంటే రాష్ట్రాల్లో కోతలు ఎందుకు?
జాతీయ గ్రిడ్లో విద్యుత్ ఉన్నప్పటికీ.. దానిని కొనుగోలు చేసే ఆర్థిక స్థోమత స్థానిక డిస్కంలకు లేకపోవడం, పంపిణీ వ్యవస్థలోని (ట్రాన్స్ఫార్మర్లు) లోపాల వల్లే కోతలు వస్తున్నాయి.