బెంగాల్‌లో ముదిరిన TMC వర్గపోరుకు సంబంధించి మమతా బెనర్జీ వర్గానికి, రీతబ్రత బెనర్జీ నేతృత్వంలోని తిరుగుబాటు వర్గానికి ఎన్నికల సంఘం (EC) నోటీసులు జారీ చేసింది. పార్టీ గుర్తు ఎవరిదన్న దానిపై రెండు వర్గాలూ తమ వాదనలు వినిపించాలని ఆదేశించింది. ఇది 2023 నాటి మహారాష్ట్ర 'షిండే ఫార్ములా'ను గుర్తుకు తెస్తోంది.

ఒక రాజకీయ పార్టీని నిలువునా చీల్చడానికి రెండు మార్గాలుంటాయి.. ఒకటి బహిరంగ తిరుగుబాటు, రెండోది ఎన్నికల సంఘం (EC) ద్వారా చట్టబద్ధంగా 'అసలైన పార్టీ మాదే' అని క్లెయిం చేయడం. 2023లో మహారాష్ట్రలో శివసేనను ఏక్‌నాథ్ షిండే ఎలాగైతే చీల్చారో, ఇప్పుడు పశ్చిమ బెంగాల్‌లోనూ రీతబ్రత బెనర్జీ TMCని అదే దారిలో నడిపిస్తున్నారా? ప్రస్తుతం బెంగాల్ రాజకీయాల్లో ఇదే హాట్ టాపిక్.

ఇండియా టుడే నివేదిక ప్రకారం.. మమతా బెనర్జీ నేతృత్వంలోని TMC ప్రధాన వర్గానికి, రీతబ్రత బెనర్జీ నేతృత్వంలోని తిరుగుబాటు వర్గానికి కేంద్ర ఎన్నికల సంఘం నోటీసులు జారీ చేసింది. పార్టీ పేరు, ఎన్నికల గుర్తు ఎవరిదో తేల్చాలంటే రెండు వర్గాలూ తమ వాదనలు వినిపించాలని ఈసీ స్పష్టం చేసింది.

అసలు ఎవరీ రీతబ్రత బెనర్జీ? తిరుగుబాటు ఎలా మొదలైంది?

ఒకప్పుడు TMCలో కీలక యువ నేతగా వెలుగొందారు రీతబ్రత బెనర్జీ. సీపీఎం (CPI-M) నుంచి TMCలోకి వచ్చిన ఆయన.. కొన్నాళ్ల పాటు దీదీకి అత్యంత సన్నిహితుడిగా, నమ్మినబంటుగా గుర్తింపు తెచ్చుకున్నారు. కానీ, పార్టీ అంతర్గత రాజకీయాల్లో క్రమంగా ఆయన ప్రాధాన్యం తగ్గడంతో, మమతా బెనర్జీ నాయకత్వంపైనే బహిరంగంగా తిరుగుబాటు బావుటా ఎగురవేశారు. ఇప్పుడు ఏకంగా TMC పేరు, పార్టీ గుర్తు తమదేనంటూ ఎన్నికల సంఘం మెట్లు ఎక్కారు. ఇలా జరగడం TMC చరిత్రలోనే తొలిసారి.

బెంగాల్‌లోనూ వర్కౌట్ కానున్న 'షిండే ఫార్ములా'?

2023లో మహారాష్ట్రలో ఏక్‌నాథ్ షిండే.. మెజారిటీ ఎమ్మెల్యేలను తనవైపు తిప్పుకుని ఈసీ ద్వారా శివసేన పార్టీ గుర్తును సొంతం చేసుకున్న ఎపిసోడ్ ఎవరూ మర్చిపోలేరు. ఆ దెబ్బతో ఉద్ధవ్ ఠాక్రేకు పార్టీ పేరు, గుర్తు రెండూ దూరమయ్యాయి. ఇప్పుడు రీతబ్రత బెనర్జీ కూడా అదే రూట్ మ్యాప్ ఫాలో అవుతున్నారా అన్న అనుమానాలు బెంగాల్ రాజకీయ వర్గాల్లో బలంగా వినిపిస్తున్నాయి.

అయితే ఇక్కడో కీలకమైన తేడా ఉంది. షిండే దగ్గర ఎమ్మెల్యేల స్పష్టమైన మెజారిటీ ఉంది.. అదే ఎన్నికల సంఘం నిర్ణయాన్ని ప్రభావితం చేసింది. మరి రీతబ్రత బెనర్జీ దగ్గర ఆ స్థాయిలో ఎమ్మెల్యేల సంఖ్యాబలం ఉందా లేదా అన్నది ఇంకా స్పష్టం కాలేదు. కానీ, ఈసీ నోటీసులు జారీ చేసిందంటే.. ఆయన వర్గం సంస్థాగతంగా బలమైన వాదననే వినిపించిందని అర్థం చేసుకోవచ్చు. దీన్ని మమతా వర్గం అంత తేలిగ్గా తీసుకునే పరిస్థితి లేదు.

పొలిటికల్ పల్స్

రీతబ్రత బెనర్జీ తిరుగుబాటు వెనుక బీజేపీ పరోక్ష ప్రోత్సాహం ఉండొచ్చన్నది బెంగాల్ రాజకీయ వర్గాల్లో వినిపిస్తున్న టాక్. 2024 ఎన్నికలతో పాటు ఇటీవల జరిగిన ఉప ఎన్నికల్లోనూ బెంగాల్‌లో TMCని ఓడించడం బీజేపీకి సాధ్యం కాలేదు. మమతా బలానిదే పైచేయి అయింది. ఈ నేపథ్యంలో పార్టీని లోపలి నుంచే బలహీనపరచడం, షిండే తరహా స్ప్లిట్‌తో TMC ఓటు బ్యాంకును చీల్చడం అనేది బీజేపీ స్ట్రాటజిస్టులకు బెస్ట్ ఆప్షన్‌గా కనిపించడంలో ఆశ్చర్యం లేదని రాజకీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

(ఇది రాజకీయ వర్గాల్లో జరుగుతున్న చర్చల ఆధారంగా రాసినది మాత్రమే; ఇది ధృవీకరించబడిన వాస్తవం కాదు, కేవలం ఊహాగానం.)

ఈ పరిణామంపై మమతా బెనర్జీ ఇప్పటివరకు బహిరంగంగా స్పందించలేదు. కానీ, ఇదొక 'నిరర్థక ప్రయత్నం' అంటూ TMC అధికారిక వర్గాలు కొట్టిపారేస్తున్నాయని ఇండియా టుడే నివేదించింది. అయితే, 2023లో ఉద్ధవ్ ఠాక్రే కూడా మొదట్లో ఇలాగే లైట్ తీసుకున్నారు.. కానీ చివరకు పార్టీ గుర్తును కోల్పోయారు.

EC ముందున్న అసలు ప్రశ్న ఏంటి?

ఎన్నికల సంఘం ముందున్న అసలు ప్రశ్న ఒక్కటే.. TMC సంస్థాగత నిర్మాణంలో ఏ వర్గానికి మెజారిటీ ఉంది? పార్టీ రాజ్యాంగం ప్రకారం చట్టబద్ధమైన నాయకత్వం ఎవరిది? ఈ రెండు ప్రశ్నలకు ఇప్పుడు ఈసీ సమాధానం రాబట్టాలి. గతంలో అన్నాడీఎంకే (AIADMK), ఎల్జేపీ (LJP), ఎన్సీపీ (NCP), శివసేన లాంటి పార్టీలన్నీ ఇలాంటి చీలికలనే ఎదుర్కొన్నాయి. ప్రతిసారీ ఈసీ తీసుకున్న నిర్ణయమే ఆయా పార్టీల భవిష్యత్తును డిసైడ్ చేసింది.

తెరవెనుక జరుగుతున్న ఈ రాజకీయ పరిణామాలను ఇండియా హెరాల్డ్ పాఠకుల కోసం ప్రత్యేకంగా డీకోడ్ చేస్తోంది. ఇక్కడ అర్థం చేసుకోవాల్సిన కీలక విషయం ఏంటంటే.. ఈసీ నోటీసులు ఇచ్చిందంటే రీతబ్రత వర్గం గెలిచినట్టు కాదు, కానీ ఈసీ తలుపులు మాత్రం తెరుచుకున్నాయని అర్థం. ఆ తలుపుల లోపల ఎవరి వాదన చట్టబద్ధంగా నిలుస్తుందో.. అదే TMC భవిష్యత్తును నిర్ణయిస్తుంది.

రాబోయే రోజుల్లో ఏం జరగబోతోంది?

సాధారణంగా ఈసీ హియరింగ్ ప్రక్రియకు కొన్ని వారాల నుంచి నెలల సమయం పడుతుంది. ఈ లోపు రెండు వర్గాలూ TMC గుర్తును వాడకుండా ఈసీ ఆంక్షలు విధించే అవకాశం ఉంది. అంటే పార్టీ గుర్తును 'ఫ్రీజ్' చేసి, విచారణ పూర్తయ్యే వరకు ఏ వర్గానికీ ఇవ్వకపోవచ్చు. మమతా బెనర్జీకి ఇది రాజకీయంగా పెద్ద మైనస్. ఎందుకంటే.. పార్టీ గుర్తు లేకుండా ఎన్నికలకు వెళ్లాల్సి వస్తే ఓటర్ల గుర్తింపు పరంగా TMCకి అది బిగ్ షాక్ అనే చెప్పాలి.

బెంగాల్‌లో రాబోయే ఎన్నికలు సమీపిస్తున్న తరుణంలో ఈ పరిణామం చోటుచేసుకోవడం గమనార్హం. గ్రామ స్థాయిలో TMC క్యాడర్ బలం చాలా ఎక్కువ. కానీ అదే క్యాడర్‌లో చీలిక వస్తే, బూత్ స్థాయిలో ఎవరు దీదీ వైపు, ఎవరు రీతబ్రత వైపు అన్న కన్ఫ్యూజన్ వస్తుంది. ఇది బీజేపీకి, వామపక్షాలకు సువర్ణావకాశంగా మారుతుంది.

ఇక్కడ మరో కీలక అంశం ఏంటంటే.. రీతబ్రత వర్గం ఎంత మంది ఎమ్మెల్యేలు, ఎంపీలను తమ వైపు తిప్పుకోగలుగుతుందన్నదే. షిండే కేసులో ఆ సంఖ్యే గేమ్ ఛేంజర్ అయింది. రాబోయే రోజుల్లో TMC శాసనసభా పక్షంలో ఎమ్మెల్యేల విధేయత ఎవరి వైపు ఉందన్నది క్లారిటీ వస్తుంది. అప్పుడే అసలు పిక్చర్ బయటపడుతుంది.

ఒక విషయం మాత్రం స్పష్టం.. మమతా బెనర్జీ తన పొలిటికల్ కెరీర్‌లో ఎదుర్కొన్న అనేక సవాళ్లలో ఇది అత్యంత ప్రమాదకరమైనది కావొచ్చు. బయటి నుంచి వచ్చిన బీజేపీ దాడిని ఆమె ఎన్నోసార్లు సమర్థవంతంగా తిప్పికొట్టారు. కానీ లోపలి నుంచే వచ్చిన ఈ ముప్పును ఎదుర్కోవడం, ఈసీ రూట్ ద్వారా చట్టబద్ధత సాధించే ప్రయత్నం.. ఇది పూర్తిగా వేరే గేమ్. షిండే స్కెచ్‌కు ఉద్ధవ్ సమాధానం చెప్పలేకపోయారు. మరి దీదీ చెప్పగలరా? రాబోయే రోజుల్లో ఈసీ హియరింగ్ హాల్ నుంచే దీనికి సమాధానం దొరుకుతుంది.

Key Takeaways

• TMCలోని మమతా బెనర్జీ, రీతబ్రత బెనర్జీ వర్గాలకు భారత ఎన్నికల సంఘం నోటీసులు (పార్టీ పేరు, గుర్తుపై వాదనలు వినిపించాలని ఆదేశం)
• ఇది 2023 నాటి షిండే-ఉద్ధవ్ శివసేన చీలిక ఫార్ములాను గుర్తుచేస్తోంది. అయితే రీతబ్రత వద్ద ఎమ్మెల్యేల మెజారిటీ ఉందా లేదా అనేది ఇంకా స్పష్టం కాలేదు
• ఈసీ నోటీసులు ఇచ్చిందంటే తిరుగుబాటు వర్గం సంస్థాగతంగా బలమైన వాదననే వినిపించిందని అర్థం. దీన్ని మమతా వర్గం తేలిగ్గా తీసుకునే పరిస్థితి లేదు
• రీతబ్రత తిరుగుబాటు వెనుక బీజేపీ పరోక్ష ప్రోత్సాహం ఉండొచ్చన్నది రాజకీయ వర్గాల్లో వినిపిస్తున్న ఊహాగానం
• రాబోయే ఎన్నికల సమయంలో పార్టీ గుర్తు 'ఫ్రీజ్' అయితే TMCకి ఓటర్ల గుర్తింపు పరంగా తీవ్ర నష్టం వాటిల్లుతుంది

Frequently Asked Questions

TMCలో రీతబ్రత బెనర్జీ తిరుగుబాటుకు కారణమేంటి?

ఒకప్పుడు TMCలో కీలక యువ నేతగా ఉన్న రీతబ్రత బెనర్జీ, పార్టీ అంతర్గత రాజకీయాల్లో ప్రాధాన్యం కోల్పోయారు. ఆ తర్వాత మమతా బెనర్జీ నాయకత్వంపై బహిరంగంగానే తిరుగుబాటు బావుటా ఎగురవేశారు. ఇప్పుడు ఏకంగా TMC పేరు, ఎన్నికల గుర్తు తమదేనంటూ ఆయన వర్గం ఈసీ (EC) ముందు వాదిస్తోంది.

ఈసీ నోటీసులిచ్చినంత మాత్రాన పార్టీ చీలిపోయినట్టేనా?

నోటీసులు ఇచ్చినంత మాత్రాన పార్టీ అధికారికంగా చీలిపోయినట్టు కాదు. రెండు వర్గాల వాదనలూ విన్న తర్వాతే ఈసీ తుది నిర్ణయం తీసుకుంటుంది. అయితే, ఈసీ నోటీసులు ఇచ్చే స్థాయికి వెళ్లిందంటే.. తిరుగుబాటు వర్గం బలమైన సంస్థాగత వాదనను వినిపించిందని అర్థం చేసుకోవచ్చు.

మమతా బెనర్జీకి TMC పార్టీ గుర్తు కోల్పోయే ప్రమాదం ఉందా?

మహారాష్ట్రలో ఉద్ధవ్-షిండే ఎపిసోడ్ తరహాలోనే, రీతబ్రత వర్గం గనక మెజారిటీ ఎమ్మెల్యేలను తమ వైపు తిప్పుకోగలిగితే మమతా బెనర్జీ పార్టీ గుర్తును కోల్పోయే ప్రమాదం లేకపోలేదు. అయితే, రీతబ్రతకు ఆ స్థాయిలో సంఖ్యాబలం ఉందా లేదా అన్నది ఇంకా స్పష్టం కాలేదు.

ఈ తిరుగుబాటు వెనుక బీజేపీ హస్తం ఉందా?

బెంగాల్ రాజకీయ వర్గాల్లో దీనిపై జోరుగా చర్చ జరుగుతున్నప్పటికీ, అదంతా కేవలం ఊహాగానమే. బీజేపీ అధికారికంగా ఇప్పటివరకు ఈ విషయంపై స్పందించలేదు.