ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అలీ ఖమేనీ అంత్యక్రియలు నాలుగు నెలలు ఆలస్యం కావడానికి ప్రధాన కారణం వారసత్వ పోరు, ఇజ్రాయెల్ దాడుల భయమే. ఇంటర్నేషనల్ రిపోర్ట్స్ ప్రకారం, కొత్త లీడర్ ఎంపిక పూర్తయ్యే వరకు దేశంలో అల్లర్లు జరగకుండా.. ఐఆర్‌జీసీ (IRGC) ఆధ్వర్యంలోని ఓ రహస్య బంకర్‌లో ఆయన భౌతికకాయాన్ని భద్రపరిచారు.

ఒక దేశ అత్యున్నత నాయకుడు మరణిస్తే, మరుసటి రోజుకో.. లేక రెండు మూడు రోజులకో అధికారిక లాంఛనాలతో అంత్యక్రియలు జరగడం ఆనవాయితీ. కానీ, మిడిల్ ఈస్ట్ రాజకీయాలను శాసించిన ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ ఆయతుల్లా అలీ ఖమేనీ విషయంలో మాత్రం అలా జరగలేదు. ఆయన కన్నుమూసిన తర్వాత ఏకంగా నాలుగు నెలల పాటు మృతదేహాన్ని అత్యంత రహస్యంగా ఉంచారు. ప్రపంచమంతా ఆయన మరణ వార్తపై చర్చించుకుంటున్నా, టెహ్రాన్ వీధుల్లో మాత్రం నిశ్శబ్దం రాజ్యమేలింది. అసలు ఓ దేశ సుప్రీం లీడర్ భౌతికకాయాన్ని 120 రోజుల పాటు ఎందుకు దాచాల్సి వచ్చింది? ఈ ప్రశ్న ఇప్పుడు ఇంటర్నేషనల్ పాలిటిక్స్‌లో అతిపెద్ద మిస్టరీగా మారింది.

ఈ సుదీర్ఘ జాప్యం వెనుక కేవలం లాంఛనాల సమస్య మాత్రమే లేదు.. అత్యంత సంక్లిష్టమైన ప్రాణభయం, వారసత్వ పోరు దాగి ఉన్నాయి. రాయిటర్స్ (Reuters), మిడిల్ ఈస్ట్ ఇంటెలిజెన్స్ వర్గాల నివేదికల ప్రకారం.. ఖమేనీ మరణించిన వెంటనే అంత్యక్రియలు నిర్వహిస్తే, తదుపరి సుప్రీం లీడర్ ఎవరనే విషయమై దేశంలో తీవ్రస్థాయిలో అంతర్గత ఘర్షణలు చెలరేగే ప్రమాదం ఉందని ఇరాన్ రివల్యూషనరీ గార్డ్స్ (IRGC) అంచనా వేసింది. కొత్త నాయకుడి పేరును అధికారికంగా ఖరారు చేసి, సైన్యం మొత్తం ఆయన కంట్రోల్‌లోకి వచ్చే వరకు ఈ వార్తను, అంత్యక్రియలను వాయిదా వేయడమే సేఫ్ అని వాళ్లు భావించారు.

అంతర్గత ఆధిపత్య పోరు.. వీధుల్లో గందరగోళం

ఖమేనీ కుమారుడు మొజ్తబా ఖమేనీ వర్గానికి, ఇతర సీనియర్ మతగురువులకు మధ్య జరిగిన ఆధిపత్య పోరే ఈ జాప్యానికి ఆజ్యం పోసిందని పశ్చిమాసియా పండితులు విశ్లేషిస్తున్నారు. ప్రజలకు కనీస సమాచారం కూడా ఇవ్వకుండా, ప్రభుత్వ మీడియా కేవలం పాత రికార్డెడ్ వీడియోలను టెలికాస్ట్ చేస్తూ కాలం వెళ్లదీసింది. ఈ నిశ్శబ్దం ఇరాన్ వీధుల్లో తీవ్రమైన గందరగోళాన్ని సృష్టించింది. ఒకవైపు ఆర్థిక సంక్షోభం, మరోవైపు ఫ్యూచర్ లీడర్ ఎవరనే భయం.. వెరసి ఆ నాలుగు నెలలు ఇరాన్ ఓ అగ్నిపర్వతంలా రగులుతూనే ఉంది.

ఇజ్రాయెల్ దాడుల భయం.. టార్గెట్ మిస్ కాకుండా

వారసత్వ పోరు ఒక కారణమైతే, ఇజ్రాయెల్ (Israel) నుంచి పొంచి ఉన్న ముప్పు మరో ప్రధాన కారణం. ఖమేనీ అంత్యక్రియలకు ఇరాన్ అగ్రశ్రేణి నాయకత్వం, సైనిక కమాండర్లు, మిత్రదేశాల ప్రతినిధులంతా ఒకే చోట చేరుతారు. సరిగ్గా అదే టైమ్‌లో ఇజ్రాయెల్ వాయుసేన లేదా మొస్సాద్ (Mossad) టార్గెటెడ్ దాడులకు పాల్పడితే, ఇరాన్ నాయకత్వం మొత్తం తుడిచిపెట్టుకుపోయే ప్రమాదం ఉందని రక్షణ నిపుణులు హెచ్చరించారు. అల్ జజీరా (Al Jazeera) విశ్లేషణ ప్రకారం, ఇజ్రాయెల్ దాడుల భయంతోనే టెహ్రాన్‌లోని ఓ బహిరంగ ప్రదేశంలో ఈ కార్యక్రమాన్ని నిర్వహించడానికి ఇరాన్ రక్షణ శాఖ వణికిపోయింది. యాంటీ-ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్స్‌ను పూర్తిగా మోహరించే వరకు వాళ్లు వెయిట్ చేయక తప్పలేదు.

ఆ నాలుగు నెలలు మృతదేహం ఎక్కడుంది?

సరిగ్గా ఇక్కడే ఇరాన్ పాలిటిక్స్ వెనుక ఉన్న చీకటి కోణం బయటపడుతుంది. ఈ రాజకీయ చదరంగం వెనుక ఉన్న అసలు ఎత్తుగడను ఇండియా హెరాల్డ్ ముందుగానే పసిగట్టింది. ఖమేనీ మృతదేహాన్ని టెహ్రాన్ శివార్లలోని, ఐఆర్‌జీసీ కంట్రోల్‌లో ఉన్న ఓ అత్యంత రహస్య భూగర్భ బంకర్‌కు తరలించారు. జీరో డిగ్రీల కంటే తక్కువ ఉష్ణోగ్రత ఉండే ప్రత్యేకమైన కోల్డ్ స్టోరేజ్ గదిలో, కేవలం ముగ్గురు అత్యున్నత సైనిక వైద్యుల పర్యవేక్షణలో మాత్రమే ఉంచినట్లు సమాచారం. దేశంలో తదుపరి సుప్రీం లీడర్ పీఠం ఎవరికి దక్కుతుందనే అంశంపై తెరవెనుక బేరసారాలు పూర్తయ్యే వరకు ఆ మృతదేహం ఒక రకంగా 'రాజకీయ బందీ'గానే ఉండిపోయింది.

కొత్త శకానికి నాంది.. కానీ ప్రమాదం తప్పిందా?

చివరికి అంతర్గత వర్గాల మధ్య ఏకాభిప్రాయం కుదిరి, భద్రతా వలయం పూర్తయిన తర్వాతే అధికారిక లాంఛనాలతో అంత్యక్రియలు నిర్వహించారు. పైకి ఇదొక సాధారణ ఆలస్యంగా కనిపించినా, ఇది ఇరాన్ వ్యవస్థలోని బలహీనతలను, భయాలను ప్రపంచానికి చాటిచెప్పింది. నాయకుడి మృతదేహాన్ని పూడ్చిపెట్టడానికి కూడా శత్రువుల కళ్లుగప్పాల్సిన పరిస్థితి రావడం ఇరాన్ భవిష్యత్తుకు ప్రమాద ఘంటిక. ఇప్పుడు కొత్త సుప్రీం లీడర్ ముందున్న అతిపెద్ద సవాల్.. ఈ భయం అనే నీడ నుంచి ఇరాన్‌ను బయటకు తీసుకురావడమే. ఇక్కడ అసలు ప్రశ్న ఏంటంటే.. ఖమేనీ మరణంతో ఇరాన్‌లో ఒక శకం ముగిసింది, కానీ ఇజ్రాయెల్‌తో మొదలైన అసలు వార్ ఇప్పుడే స్టార్ట్ కాబోతోందా?

Key Takeaways

• ఖమేనీ మరణం తర్వాత 120 రోజుల పాటు మృతదేహాన్ని రహస్యంగా ఉంచడం ఇరాన్ చరిత్రలో కనీవినీ ఎరుగని పరిణామం.
• కొత్త సుప్రీం లీడర్ ఎంపికపై ఏకాభిప్రాయం సాధించే వరకు అంతర్గత అల్లర్లను నివారించడానికే ఈ జాప్యం చేశారు.
• అంత్యక్రియల సమయంలో ఇరాన్ టాప్ కమాండర్లపై ఇజ్రాయెల్ వైమానిక దాడులు చేస్తుందనే భయం మరో ప్రధాన కారణం.
• ఐఆర్‌జీసీ (IRGC) ఆధ్వర్యంలోని అత్యంత సురక్షితమైన భూగర్భ బంకర్‌లో మృతదేహాన్ని భద్రపరిచినట్లు ఇంటర్నేషనల్ వర్గాల సమాచారం.

Frequently Asked Questions

ఖమేనీ అంత్యక్రియలు నాలుగు నెలలు ఎందుకు ఆలస్యమయ్యాయి?

తదుపరి సుప్రీం లీడర్ ఎంపికపై అంతర్గత విభేదాలను పరిష్కరించుకోవడంతో పాటు, ఇజ్రాయెల్ దాడుల ముప్పు నుంచి రక్షణ కల్పించుకోవడానికే ఈ ఆలస్యం జరిగింది.

ఆ నాలుగు నెలలు మృతదేహాన్ని ఎక్కడ ఉంచారు?

ఇరాన్ రివల్యూషనరీ గార్డ్స్ (IRGC) పర్యవేక్షణలో టెహ్రాన్‌లోని ఓ అత్యంత రహస్యమైన, ఉష్ణోగ్రత నియంత్రిత భూగర్భ బంకర్‌లో భద్రపరిచారు.

ఇజ్రాయెల్ దాడుల భయం నిజమేనా?

అవును. అంత్యక్రియలకు ఇరాన్ టాప్ కమాండర్లంతా ఒకేచోట చేరినప్పుడు, మొస్సాద్ లేదా ఇజ్రాయెల్ వాయుసేన టార్గెట్ చేస్తుందన్న భయం ఇరాన్ రక్షణ శాఖలో తీవ్రంగా ఉంది.