ఎన్డీయేలో తగినంత సంఖ్యాబలం ఉన్నప్పటికీ, మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లును అమలు చేయడం వెనుక 'డీలిమిటేషన్' (నియోజకవర్గాల పునర్విభజన) అనే అతిపెద్ద ముప్పు పొంచి ఉంది. జనాభా ఆధారంగా లోక్‌సభ సీట్లు పెంచితే ఏపీ, తెలంగాణ సహా దక్షిణాది రాష్ట్రాల ప్రాతినిధ్యం భారీగా పడిపోతుంది. ఈ సీట్ల కోతను అడ్డుకోవడానికే కింగ్‌మేకర్ చంద్రబాబు నాయుడు తెరవెనుక మౌన పోరాటం చేస్తున్నారు.

ఒకవైపు చట్టసభల్లో మహిళలకు 33 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పించాలనేది చారిత్రాత్మక నిర్ణయం. మరోవైపు, అదే నిర్ణయం ఆచరణలోకి వస్తే ఏపీ, తెలంగాణ సహా దక్షిణాది రాష్ట్రాల గొంతుకను పార్లమెంట్‌లో శాశ్వతంగా నొక్కేసే ప్రమాదం ఉంది. ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్ తాజా విశ్లేషణ ప్రకారం.. ఎన్డీయేకు తగినంత సంఖ్యాబలం ఉన్నప్పటికీ, కొత్త మహిళా కోటా బిల్లును ముందుకు తీసుకెళ్లడంలో ప్రభుత్వం తీవ్ర సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. ఈ జాప్యానికి కారణం మహిళా బిల్లుపై అభ్యంతరం కాదు.. దానికి ముడిపడి ఉన్న 'డీలిమిటేషన్' (నియోజకవర్గాల పునర్విభజన) అనే కత్తి.

అసలు సమస్య ఎక్కడ ఉందంటే.. ప్రస్తుత చట్టం ప్రకారం 2026 తర్వాత జరిగే తొలి జనాభా లెక్కల ఆధారంగా డీలిమిటేషన్ జరగాలి. ఆ ప్రక్రియ పూర్తయిన తర్వాతే మహిళా కోటా అమల్లోకి వస్తుంది. కానీ, జనాభా ప్రాతిపదికన లోక్‌సభ స్థానాలను పెంచితే, దశాబ్దాలుగా కుటుంబ నియంత్రణను పకడ్బందీగా అమలు చేసిన ఏపీ, తెలంగాణ, తమిళనాడు, కేరళ రాష్ట్రాలు తీవ్రంగా నష్టపోతాయి. అదే సమయంలో, జనాభా విపరీతంగా పెరిగిన ఉత్తరప్రదేశ్, బీహార్ లాంటి ఉత్తరాది రాష్ట్రాలకు ఎంపీ సీట్లు అమాంతం పెరిగిపోతాయి. అంటే, జాతీయ ప్రయోజనాల కోసం జనాభాను నియంత్రించిన దక్షిణాదికి ఈ డీలిమిటేషన్ ద్వారా 'శిక్ష' వేయడమే అవుతుంది.

పొలిటికల్ పల్స్: తెరవెనుక కింగ్‌మేకర్ల మౌన పోరాటం

ఢిల్లీ రాజకీయ వర్గాల్లో ఇప్పుడు నడుస్తున్న అతిపెద్ద చర్చ ఇదే. ఎన్డీయే ప్రభుత్వ మనుగడకు అత్యంత కీలకమైన తెలుగుదేశం పార్టీ అధినేత చంద్రబాబు నాయుడు, జేడీయూ నేత నితీష్ కుమార్ ఈ ప్రమాదాన్ని ముందుగానే పసిగట్టారు. ఇటీవల చంద్రబాబు 'ఎక్కువ మంది పిల్లల్ని కనండి' అని దక్షిణాది ప్రజలకు పిలుపునివ్వడం వెనుక ఉన్న అసలు భయం కూడా ఇదేనని రాజకీయ విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఈ రాజకీయ చదరంగం వెనుక ఉన్న అసలు ఎత్తుగడను ఇండియా హెరాల్డ్ ముందుగానే పసిగట్టింది. మహిళా బిల్లుకు బాబు ఏమాత్రం వ్యతిరేకం కాదు.. కానీ దాని ముసుగులో దక్షిణాది సీట్లకు కోత పడితే, జాతీయ స్థాయిలో తన ప్రాభవం, ప్రాంతీయ అస్తిత్వం మంటగలుస్తుందనేది ఆయన ప్రధాన ఆందోళన.

టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా కథనం ప్రకారం.. మహిళా రైతుల బిల్లు లాంటి వాటికి ఆమోదం లభిస్తున్నా, అసలు మహిళా రిజర్వేషన్ల దగ్గరకు వచ్చేసరికి ప్రాంతీయ అసమానతలు అతిపెద్ద అడ్డుగోడగా మారుతున్నాయి. దక్షిణాది ఎంపీలు ఇప్పటికే ఈ అంశంపై తీవ్ర అసంతృప్తితో ఉన్నారు. తమ రాష్ట్రాల నుంచి వెళ్తున్న పన్నుల వాటా నిధులు ఉత్తరాదికి మళ్లుతున్నాయనే ఆగ్రహం ఒకవైపు ఉంటే, భవిష్యత్తులో రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం కూడా తగ్గితే అది తీవ్రమైన ప్రాంతీయ ఉద్యమాలకు దారితీసే ప్రమాదం ఉంది. అందుకే, డీలిమిటేషన్ ప్రక్రియను కేవలం జనాభా ఆధారంగా కాకుండా.. ఆర్థిక తోడ్పాటు లేదా పాత భౌగోళిక ప్రాతిపదికన చేపట్టాలనే బలమైన డిమాండ్‌ను చంద్రబాబు తెరమీదకు తెస్తున్నట్లు సమాచారం.

ప్రస్తుతం కేంద్రంలో చంద్రబాబు కనుసైగ లేకుండా ఏ కీలక బిల్లూ పాస్ అయ్యే పరిస్థితి లేదు. డీలిమిటేషన్ విషయంలో దక్షిణాదికి నష్టం జరగకుండా చట్టపరమైన స్పష్టమైన హామీ లభిస్తే తప్ప, మహిళా రిజర్వేషన్ల బిల్లు అడుగు ముందుకు పడటం కష్టమేనని ఢిల్లీ వర్గాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. జనాభాను నియంత్రించి దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు వెన్నెముకగా నిలిచిన దక్షిణాది రాష్ట్రాలు.. ఇప్పుడు అదే కారణంతో తమ రాజకీయ ఉనికిని కాపాడుకోవడానికి పోరాడాల్సి రావడం భారత సమాఖ్య వ్యవస్థకే ఒక పెద్ద ప్రశ్నార్థకం. ఈ మౌన యుద్ధంలో చంద్రబాబు వ్యూహం గెలుస్తుందా? లేక ఉత్తరాది ఆధిపత్యమే నెగ్గుతుందా? అన్నదే భవిష్యత్తు రాజకీయాలను శాసించబోతోంది.

(రాజకీయ వర్గాల్లో జరుగుతున్న చర్చల ఆధారంగా చేసిన పత్రికా విశ్లేషణ ఇది. ఆరోపణలు, విశ్లేషణలు సంబంధిత వర్గాల అభిప్రాయాలపై ఆధారపడి ఉన్నాయి.)

ఇండియా హెరాల్డ్ సంపాదకీయ ప్రమాణాల మేరకు ఏఐ సహాయంతో రాయబడిన ఈ కథనాన్ని ఎడిటోరియల్ టీమ్ పర్యవేక్షించింది.

Key Takeaways

• మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లు అమలుకు డీలిమిటేషన్ ప్రక్రియ షరతుగా మారడంతోనే ఎన్డీయే ప్రభుత్వంలో ఈ ప్రక్రియ నెమ్మదించింది.
• జనాభా ఆధారంగా నియోజకవర్గాల పునర్విభజన జరిగితే, ఏపీ, తెలంగాణ సహా దక్షిణాది రాష్ట్రాల లోక్‌సభ సీట్లు గణనీయంగా తగ్గే ప్రమాదం ఉంది.
• ఎన్డీయేలో కీలక భాగస్వామి అయిన చంద్రబాబు నాయుడు, దక్షిణాది రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం తగ్గకుండా ఉండేందుకు తెరవెనుక చక్రం తిప్పుతున్నారు.
• కుటుంబ నియంత్రణ పాటించిన దక్షిణాదికి శిక్ష, జనాభా పెంచిన ఉత్తరాదికి బహుమతి అనే భావన తీవ్ర ప్రాంతీయ అసమానతలకు దారితీస్తోంది.

Frequently Asked Questions

డీలిమిటేషన్ అంటే ఏమిటి? దానికి మహిళా బిల్లుతో సంబంధం ఏమిటి?

డీలిమిటేషన్ అంటే జనాభా ఆధారంగా లోక్‌సభ, అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాల సరిహద్దులను పునర్విభజించడం. కొత్త చట్టం ప్రకారం ఈ ప్రక్రియ పూర్తయిన తర్వాతే మహిళలకు 33 శాతం కోటా అమలు చేయాల్సి ఉంటుంది.

డీలిమిటేషన్ వల్ల ఏపీ, తెలంగాణకు నష్టం ఎలా జరుగుతుంది?

దక్షిణాది రాష్ట్రాలు కుటుంబ నియంత్రణను సమర్థవంతంగా అమలు చేసి జనాభాను తగ్గించాయి. యూపీ, బీహార్ లాంటి రాష్ట్రాల్లో జనాభా విపరీతంగా పెరిగింది. జనాభా ప్రాతిపదికన సీట్లు పెంచితే, దక్షిణాది రాష్ట్రాల సీట్ల వాటా తగ్గిపోయి, ఉత్తరాది ఆధిపత్యం పెరుగుతుంది.

ఈ విషయంలో చంద్రబాబు నాయుడి వ్యూహం ఏమిటి?

ఎన్డీయే ప్రభుత్వంలో కింగ్‌మేకర్‌గా ఉన్న చంద్రబాబు, దక్షిణాదికి అన్యాయం జరిగేలా ఉన్న ఈ నిబంధనలను మార్చాలని లేదా డీలిమిటేషన్‌ను వాయిదా వేయాలని కేంద్రంపై ఒత్తిడి తెస్తున్నట్లు రాజకీయ వర్గాల్లో బలమైన చర్చ ఉంది.