జమిలి బిల్లుకు సడన్ బ్రేక్ — 2029 డెడ్లైన్ వెనుక చంద్రబాబు, రేవంత్లను భయపెడుతున్న వ్యూహం ఎవరిది?
దేశవ్యాప్తంగా తీవ్ర చర్చకు దారితీసిన 'జమిలి ఎన్నికల' బిల్లును ప్రస్తుత పార్లమెంట్ సెషన్లో ప్రవేశపెట్టడం లేదని జేపీసీ చైర్మన్ పి.పి. చౌదరి స్పష్టం చేశారు. అయితే ఇది శాశ్వత బ్రేక్ కాదని, మిత్రపక్షాల ఆమోదం పొంది 2029 నాటికి ఒకేసారి ఎన్నికలు నిర్వహించే భారీ వ్యూహానికి కేంద్రం పదునుపెడుతోందని ఔట్లుక్ ఇండియా వెల్లడించింది.
దేశవ్యాప్తంగా తీవ్ర రాజకీయ ప్రకంపనలు సృష్టిస్తున్న 'జమిలి ఎన్నికల' (One Nation, One Election) బిల్లుకు ప్రస్తుత పార్లమెంట్ సెషన్లో సడన్ బ్రేక్ పడింది. పార్లమెంటులో ఈ బిల్లు ఎప్పుడు వస్తుందా అని ఉత్కంఠగా ఎదురుచూస్తున్న రాజకీయ పక్షాలకు జాయింట్ పార్లమెంటరీ కమిటీ (JPC) చైర్మన్ పి.పి. చౌదరి కీలక ప్రకటన చేశారు. ఈ శీతాకాల సమావేశాల్లో బిల్లును ప్రవేశపెట్టే ఛాన్స్ లేదని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఔట్లుక్ ఇండియా రిపోర్ట్ ప్రకారం.. ఈ బిల్లు వాయిదా పడినప్పటికీ, 2029 నాటికి దేశమంతటా ఒకేసారి ఎన్నికలు నిర్వహించే దిశగా కేంద్ర ప్రభుత్వం తెరవెనుక పక్కా వ్యూహంతో అడుగులు వేస్తోంది. హడావిడిగా నిర్ణయం తీసుకోకుండా, అందరినీ ఒప్పించే స్ట్రాటజీలో భాగంగానే బీజేపీ ఈ వాయిదా అస్త్రాన్ని ప్రయోగించినట్లు ఢిల్లీ వర్గాల్లో వినిపిస్తోంది.
లోపల బ్రేక్ వేసింది ఎవరు?
జమిలి ఎన్నికల బిల్లును సాధ్యమైనంత త్వరగా చట్టంగా మార్చాలని మోదీ సర్కార్ భావించినప్పటికీ, ప్రస్తుత ఎన్డీయే కూటమి పరిస్థితులు అందుకు భిన్నంగా ఉన్నాయి. బీజేపీకి సొంతంగా మ్యాజిక్ ఫిగర్ లేకపోవడంతో, కీలక మిత్రపక్షాలైన జేడీయూ (నితీష్ కుమార్), టీడీపీ (చంద్రబాబు నాయుడు) మద్దతు అత్యంత కీలకం. ఈ బిల్లు చట్టంగా మారాలంటే రాజ్యాంగంలోని ఐదు ఆర్టికల్స్ను సవరించాలి. అంతేకాకుండా, దేశంలోని కనీసం 50 శాతం రాష్ట్రాల అసెంబ్లీలు ఈ బిల్లుకు ఆమోదముద్ర వేయాలి. ఏకాభిప్రాయం లేకుండా సభలో బిల్లు పెడితే, ప్రతిపక్షాలకు అనవసరంగా ఆయుధం ఇచ్చినట్లు అవుతుందని ఎన్డీయే పెద్దలు భావించారు. అందుకే జేపీసీ ద్వారా వివిధ పార్టీలు, నిపుణుల నుంచి అభిప్రాయాలు సేకరించి, వ్యతిరేకతను ముందుగానే చల్లార్చే వ్యూహాన్ని అమలు చేస్తున్నారు.
తెలుగు రాష్ట్రాలపై జమిలి ఎఫెక్ట్ — అసలు ముప్పు ఇక్కడే
ఈ రాజకీయ చదరంగం వెనుక ఉన్న అసలు ఎత్తుగడను ఇండియా హెరాల్డ్ ముందుగానే పసిగట్టింది. ఒకవేళ 2029 నాటికి జమిలి ఎన్నికల రోల్అవుట్ నిజమైతే, దాని ఎఫెక్ట్ జాతీయ పార్టీల కంటే ప్రాంతీయ పార్టీలపైనే, ముఖ్యంగా తెలుగు రాష్ట్రాలపై తీవ్రంగా ఉండబోతోంది. జమిలి ముసాయిదా ప్రకారం.. లోక్సభ, అసెంబ్లీ ఎన్నికలతో పాటే మున్సిపల్, పంచాయతీ ఎన్నికలను కూడా ఒకేసారి నిర్వహించాలి. అంటే ఏపీ, తెలంగాణల్లో త్వరలో జరగాల్సిన స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలను వాయిదా వేయడం లేదా వాటి పదవీకాలాన్ని కత్తిరించడం చేయక తప్పదు.
ఏపీ సీఎం చంద్రబాబు నాయుడు, తెలంగాణ సీఎం రేవంత్ రెడ్డి ఇద్దరికీ ఇది ఒక బిగ్ టాస్క్. క్షేత్రస్థాయిలో పార్టీ క్యాడర్ను ఉత్సాహంగా ఉంచాలంటే స్థానిక సంస్థల పదవులే ప్రాణం. ఆ ఎన్నికలను ఫ్రీజ్ చేస్తే, ద్వితీయ శ్రేణి నాయకుల్లో అసంతృప్తి భగ్గుమంటుంది. అధికారంలో ఉన్న పార్టీల ఎమ్మెల్యేలపై తీవ్ర ఒత్తిడి పడుతుంది. మరోవైపు, జాతీయ ఎన్నికలతో పాటు అసెంబ్లీ ఎన్నికలు జరిగితే, జాతీయ పార్టీల (బీజేపీ, కాంగ్రెస్) అజెండా ముందు లోకల్ ఇష్యూస్ కొట్టుకుపోయే ప్రమాదం ఉందని రాజకీయ విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
రాజకీయ ఉనికికి అసలైన పరీక్ష
జమిలి ఎన్నికలనేది కేవలం ఒక పాలనాపరమైన సంస్కరణ కాదు, దశాబ్దాలుగా పాతుకుపోయిన ఎన్నికల విధానాన్ని సమూలంగా మార్చే ఒక రాజకీయ భూకంపం. 2029 డెడ్లైన్ సాధ్యపడాలంటే, బీజేపీ ముందుగా తమ మిత్రపక్షాలను ఎలా ఒప్పిస్తుందన్నదే మిలియన్ డాలర్ల ప్రశ్న. స్థానిక ఎన్నికలను ఫ్రీజ్ చేయడం ద్వారా క్యాడర్ను దూరం చేసుకునే రిస్క్ తీసుకోవడానికి చంద్రబాబు, నితీష్ కుమార్ లాంటి సీనియర్లు అంగీకరిస్తారా? ఈ బిల్లు ద్వారా బీజేపీ తమను బలహీనపరచాలని చూస్తోందా అన్న అనుమానాలు ఇప్పటికే ప్రాంతీయ పార్టీల్లో మొదలయ్యాయి.
కాలమే ఈ రాజకీయ సమీకరణాలకు సమాధానం చెప్పాలి. అయితే, 2029 నాటికి జమిలి వ్యవస్థను తీసుకురావాలని ఫిక్స్ అయిన కేంద్రం, 2027 నాటికే గ్రౌండ్ వర్క్ పూర్తి చేయాల్సి ఉంటుంది. రాబోయే రోజుల్లో పార్లమెంట్ వేదికగా జరగబోయే ఈ పొలిటికల్ ఫైట్ మరింత రసవత్తరంగా మారడం ఖాయం.
ఈ నివేదిక జర్నలిస్టిక్ విశ్లేషణ; రాజకీయ ఆరోపణలు, పరిణామాలు ఆయా వర్గాల ప్రకటనల ఆధారంగా ప్రచురించాం. ఇది న్యాయపరమైన లేదా అధికారిక నిర్ధారణ కాదు.
ఇండియా హెరాల్డ్ ఎడిటోరియల్ స్టాండర్డ్స్ ప్రకారం AI సహాయంతో ఈ ఆర్టికల్ రాయబడింది; పబ్లిష్ చేయడానికి ముందు హ్యూమన్ ఎడిటర్ పర్యవేక్షించారు.
More from India Herald
Key Takeaways
- ఈ పార్లమెంట్ సెషన్లో 'జమిలి ఎన్నికల' బిల్లు రాదని జేపీసీ చైర్మన్ పి.పి. చౌదరి స్పష్టం చేశారు.
- 2029 నాటికి దేశవ్యాప్తంగా ఒకేసారి ఎన్నికలు నిర్వహించాలనే లక్ష్యం దిశగానే కేంద్రం పావులు కదుపుతోందని ఔట్లుక్ ఇండియా రిపోర్ట్ వెల్లడించింది.
- ఈ విధానం అమలైతే లోక్సభ, అసెంబ్లీలతో పాటు స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు కూడా ఒకేసారి జరుగుతాయి, ఇది తెలుగు రాష్ట్రాలపై తీవ్ర ఎఫెక్ట్ చూపుతుంది.
- రాజ్యాంగ సవరణలు, కనీసం 50 శాతం రాష్ట్రాల ఆమోదం వంటి కీలక అడ్డంకులు ఇంకా దాటాల్సి ఉంది.
By the Numbers
- జమిలి బిల్లు చట్టంగా మారాలంటే దేశంలోని కనీసం 50 శాతం రాష్ట్రాల (14 రాష్ట్రాలు) అసెంబ్లీలు దీనికి ఆమోదముద్ర వేయాల్సి ఉంటుంది.
- ఈ బిల్లు ఆమోదం పొందాలంటే రాజ్యాంగంలోని ఐదు కీలక ఆర్టికల్స్ను సవరించాల్సిన అవసరం ఉంది.
The 5W+H: Who, What, When, Where, Why, How
- Who: జాయింట్ పార్లమెంటరీ కమిటీ (JPC) చైర్మన్ పి.పి. చౌదరి, కేంద్ర ప్రభుత్వం.
- What: జమిలి ఎన్నికల (వన్ నేషన్-వన్ ఎలక్షన్) బిల్లును ప్రస్తుత శీతాకాల సమావేశాల్లో ప్రవేశపెట్టడం లేదని అధికారిక ప్రకటన.
- When: ప్రస్తుత పార్లమెంట్ సమావేశాల సమయంలో.
- Where: ఢిల్లీ పార్లమెంట్ కేంద్రంగా, దేశవ్యాప్త ఎన్నికల ముఖచిత్రంపై.
- Why: ఎన్డీయే కూటమిలోని మిత్రపక్షాలతో ఏకాభిప్రాయ సాధన, రాజ్యాంగ సవరణల సంక్లిష్టత, సగానికి పైగా రాష్ట్రాల ఆమోదం పొందాల్సిన అవసరం ఉండటం వల్ల.
- How: జేపీసీ ద్వారా వివిధ పార్టీలు, నిపుణులతో విస్తృత చర్చలు జరిపి, 2029 నాటికి చట్టపరమైన మార్పులు తీసుకురావడం ద్వారా అమలు చేయాలని ప్రణాళిక.
Frequently Asked Questions
జమిలి ఎన్నికల బిల్లు ఈ సెషన్లో ఎందుకు రావడం లేదు?
బిల్లుపై ఇంకా విస్తృత చర్చలు జరగాల్సి ఉందని, జేపీసీ రిపోర్ట్ పూర్తి కానందున ప్రస్తుత సెషన్లో ప్రవేశపెట్టడం లేదని పి.పి. చౌదరి తెలిపారు.
2029 నాటికి జమిలి ఎన్నికలు సాధ్యమేనా?
రాజ్యాంగ సవరణలు జరిగి, సగానికి పైగా రాష్ట్రాలు ఆమోదిస్తే 2029 నాటికి అమలు చేయడం సాధ్యమేనని కేంద్రం భావిస్తోంది.