రిజర్వ్ ఫారెస్ట్‌లో వంట పాత్రలు, ఇంధనం ఉపయోగించడం ఎవరి హక్కూ కాదని మద్రాస్ హైకోర్టు స్పష్టం చేసింది. ఈ తీర్పు నేరుగా తమిళనాడు టైగర్ రిజర్వ్‌కు సంబంధించినదే అయినా.. ఏపీ, తెలంగాణలోని నల్లమల, మన్యం ప్రాంతాల్లో జరిగే వందలాది జాతరలు, వనభోజనాల మీద దీని ఎఫెక్ట్ పడే ప్రమాదం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.

నల్లమల అడవుల్లోని శ్రీశైలం చుట్టుపక్కల ఏటా లక్షలాది మంది భక్తులు వనభోజనాలు చేస్తుంటారు. మన్యం ప్రాంతంలోని గిరిజన జాతరల్లో అడవిలోనే వంట చేసి దేవుడికి నైవేద్యం సమర్పించడం తరతరాలుగా వస్తున్న సంప్రదాయం. అయితే, ఇప్పుడు ఆ ఆచారానికి తమిళనాడు రూపంలో కొత్త ముప్పు వచ్చి పడింది.

రిజర్వ్ ఫారెస్ట్‌లో వంట పాత్రలు, ఇంధనం ఉపయోగించడం ఎవరి ప్రాథమిక హక్కు కాదంటూ మద్రాస్ హైకోర్టు ఇటీవల సంచలన తీర్పునిచ్చింది. 'ద ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్' కథనం ప్రకారం, టైగర్ రిజర్వ్ ఫారెస్ట్‌లో ఇలాంటి కార్యకలాపాలు ప్రాథమిక హక్కుల కిందకు రావని కోర్టు తేల్చిచెప్పింది. పైకి ఇది తమిళనాడు వ్యవహారంగానే కనిపిస్తున్నా.. లోతుగా విశ్లేషిస్తే, ఈ తీర్పు తెలుగు రాష్ట్రాల అడవుల్లో జరిగే వందలాది జాతరలకు, వనభోజనాలకు కొత్త తలనొప్పులు తెచ్చిపెట్టేలా ఉంది.

వన్యప్రాణుల సంరక్షణ, అగ్ని ప్రమాదాల నివారణ, పర్యావరణ భద్రత... ఈ తీర్పు వెనుక కోర్టు చెప్పిన కారణాలు సరైనవే. కానీ అసలు ప్రశ్న వేరే ఉంది. ఈ తీర్పును అస్త్రంగా చేసుకుని అటవీశాఖ అధికారులు భక్తులు, గిరిజనులపై ఆంక్షలు విధిస్తారా? అన్నదే ఇప్పుడు ప్రధాన చర్చ. నల్లమల టైగర్ రిజర్వ్‌తో పాటు ఈస్టర్న్ ఘాట్స్ అటవీ ప్రాంతాల్లో అధికారులకు ఈ తీర్పు ఒక ఆయుధంగా మారే ప్రమాదం లేకపోలేదు.

నల్లమల, మన్యం — పాత వివాదానికి కొత్త ఇంధనం

ఏపీ, తెలంగాణ రాష్ట్రాల్లో అటవీ అధికారులకు, భక్తులకు, గిరిజనులకు మధ్య ఘర్షణలు కొత్తేమీ కాదు. నల్లమల అడవుల్లో శ్రీశైలం, ఉమామహేశ్వరం, అహోబిలం లాంటి ప్రముఖ దేవాలయాలు ఉన్నాయి. ఏటా శివరాత్రి, ఉగాది, బ్రహ్మోత్సవాల సమయంలో లక్షలాది మంది భక్తులు అటవీ మార్గాల గుండా కాలినడకన వెళ్తుంటారు. దారి మధ్యలో వంట చేసుకుని, నైవేద్యాలు సమర్పిస్తారు. ఇక మన్యం ప్రాంతంలోని అల్లూరి సీతారామరాజు, పార్వతీపురం మన్యం జిల్లాల్లో గిరిజన జాతరలు అడవిలోనే జరుగుతాయి. వంట పాత్రలు, ఇంధనం... ఇవే ఆ ఉత్సవాలకు ప్రాణం.

ఇప్పటికే పలు సందర్భాల్లో అటవీశాఖ అధికారులు భక్తులను, గిరిజనులను అడ్డుకున్న సంఘటనలు ఎన్నో ఉన్నాయి. గతంలో నల్లమల టైగర్ రిజర్వ్‌లో యురేనియం మైనింగ్ ప్రతిపాదనను స్థానికులు తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు. అడవిలో దైవదర్శనానికి వెళ్లే భక్తులపై చెక్‌పోస్టుల వద్ద ఆంక్షలు విధించడం, వేధించడం లాంటి ఫిర్యాదులు ఎప్పటినుంచో ఉన్నాయి. ఇప్పుడు మద్రాస్ హైకోర్టు తీర్పుతో అధికారుల చేతికి ఒక బలమైన ఆయుధం దొరికినట్లయింది.

పొలిటికల్ పల్స్

ఈ తీర్పుపై రాజకీయ వర్గాల్లో వేరే రకమైన చర్చే నడుస్తోంది. ఏపీలో నల్లమల, తిరుమల చుట్టుపక్కల అటవీ ప్రాంతాల్లో భక్తుల హక్కులనేది ఎప్పుడూ సెన్సిటివ్ అంశమే. అటు తెలంగాణలో అమ్రాబాద్ టైగర్ రిజర్వ్ పరిధిలోని ఆలయాలకు భక్తుల రాకపోకలపై ఇప్పటికే వివాదాలున్నాయి. ఇలాంటి తరుణంలో ఈ తీర్పును ఏ పార్టీ ఎలా వాడుకుంటుందనేది పూర్తిగా ఓటు బ్యాంకు లెక్కల మీదే ఆధారపడి ఉంటుంది.

ప్రధాన పార్టీలన్నీ భక్తుల సెంటిమెంట్‌తో ముడిపడి ఉన్నవే. ఈ తీర్పును బహిరంగంగా సమర్థిస్తే భక్తుల ఓట్లు గల్లంతవుతాయి. అలాగని మౌనంగా ఉంటే అటవీశాఖ అధికారులు తమ ఇష్టారాజ్యంగా దీన్ని అమలు చేసే ప్రమాదం ఉంది. గిరిజన ప్రాంతాల్లో పరిస్థితి మరింత సంక్లిష్టంగా మారింది. ఫారెస్ట్ రైట్స్ యాక్ట్ కింద గిరిజనులకు కొన్ని హక్కులు ఉన్నప్పటికీ, టైగర్ రిజర్వ్ నిబంధనలు వాటికి అడ్డుకట్ట వేస్తున్నాయి. ఈ రెండింటి మధ్య ఇప్పటికే ఘర్షణ వాతావరణం ఉండగా.. మద్రాస్ హైకోర్టు తీర్పు దాన్ని మరింత తీవ్రతరం చేసే ఛాన్స్ ఉంది.

తెరవెనుక జరుగుతున్న ఈ పరిణామాలను ఇండియా హెరాల్డ్ పాఠకుల కోసం డీకోడ్ చేస్తోంది. దీని వెనుక ఉన్న అసలు పొలిటికల్ స్కెచ్ ఏంటంటే.. రాబోయే రోజుల్లో ఏపీ, తెలంగాణల్లోని ఏదో ఒక ప్రాంతీయ పార్టీ ఈ అంశాన్ని భక్తుల హక్కుల పోరాటంగా మలిచి, ఓట్లు దండుకునే ప్రయత్నం చేయొచ్చు. 2019లో నల్లమల యురేనియం వ్యతిరేక ఉద్యమం ఎంత వేగంగా పొలిటికల్ టర్న్ తీసుకుందో మనందరికీ తెలిసిందే.

న్యాయ సూత్రం vs సాంస్కృతిక వాస్తవం

మద్రాస్ హైకోర్టు తీర్పు న్యాయపరంగా చాలా స్ట్రాంగ్‌గా ఉంది. ఇటీవల ఆవు వధ నిషేధంపై మద్రాస్ హైకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పు దక్షిణాది రాష్ట్రాల ఆహార హక్కులపై పెద్ద చర్చే రేపింది. అదే కోర్టు ఇప్పుడు అడవుల్లో వంట పాత్రలు, ఇంధనం వాడటం హక్కు కాదని చెప్పడం పెద్ద ఆశ్చర్యమేమీ కాదు. పర్యావరణ పరిరక్షణ దృష్ట్యా చూస్తే ఇది సహేతుకమే. 'ద ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్' రిపోర్ట్ ప్రకారం, అడవుల్లో చెత్త వేయడాన్ని 'భారతమాతపై చెత్త విసరడం దేశద్రోహమే' అంటూ కోర్టు ఇటీవలే తీవ్ర వ్యాఖ్యలు చేసింది.

కానీ, ఏసీ కోర్టు హాళ్లలో పుట్టే న్యాయ సూత్రాలు అమలు కావాల్సింది మాత్రం నల్లమల లోయల్లో, మన్యం కొండల్లో, అహోబిలం మెట్ల మీద! ఒక 70 ఏళ్ల వృద్ధురాలు ఐదు కిలోమీటర్లు నడిచి వచ్చి, చిన్న స్టవ్ మీద దేవుడికి అన్నం వండి నైవేద్యం పెట్టడం.. ఆమె దృష్టిలో అది చట్టం కాదు, దైవభక్తి. ఇప్పుడు ఈ రెండింటి మధ్య బ్యాలెన్స్ మెయింటైన్ చేయడం ప్రభుత్వాలకు అతిపెద్ద సవాలుగా మారనుంది.

తమిళనాడు రాజకీయాల్లోనూ మద్రాస్ హైకోర్టు ఇటీవల కీలక తీర్పులు ఇచ్చి హాట్ టాపిక్‌గా మారింది. తాజా తీర్పు సైతం అదే తరహాలో రాజకీయ తుఫాను రేపేలా కనిపిస్తోంది.

రాబోయే రోజుల్లో ఏం జరగబోతోంది?

మొదటిది.. ఏపీ, తెలంగాణ అటవీశాఖ అధికారులు ఈ తీర్పును సాకుగా చూపి కొత్త ఆంక్షలు విధించే ఛాన్స్ ఉంది. నల్లమల, అమ్రాబాద్ టైగర్ రిజర్వ్ పరిధిలో దీని ప్రభావం మొదట కనిపించవచ్చు. రెండోది.. హిందూ సంఘాలు, గిరిజన సంఘాలు దీన్ని తీవ్రంగా వ్యతిరేకిస్తూ ఆందోళనలకు దిగే అవకాశం ఉంది. మూడోది.. ఏదైనా ఒక రాజకీయ పార్టీ ఈ అంశాన్ని తమకు అనుకూలంగా మార్చుకుని, 'అడవి దేవుళ్లను కాపాడుకుందాం' అనే నినాదంతో ఓటు బ్యాంకు పాలిటిక్స్‌కు తెరతీయొచ్చు. తమిళనాడులో ఇచ్చిన ఈ తీర్పు.. తెలుగునాట రాజకీయ ప్రకంపనలు సృష్టించేందుకు అప్పుడే సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయి.

చివరికి ఇది ఒక్క ప్రశ్న దగ్గరే ఆగిపోతుంది. అడవిలో దేవుడికి నైవేద్యం వండి పెట్టే హక్కు భక్తుడికి లేదా? అలాగే అడవిని కాపాడే బాధ్యత ప్రభుత్వానికి లేదా? రెండూ కరెక్టే. కానీ, ఈ రెండింటి మధ్య నలిగిపోయే సామాన్య భక్తుడి పరిస్థితి ఏంటన్నదే ఇప్పుడు మిలియన్ డాలర్ల ప్రశ్న.

ఇందులో పేర్కొన్న ఆరోపణలు, తీర్పులు ఆయా మూలాలకు చెందినవి. కోర్టు తుది నిర్ణయం వెలువడే వరకు సబ్-జ్యుడిస్ అంశాలపై ఎలాంటి తీర్పు ఇవ్వకుండానే ఈ కథనం ప్రచురితమైంది.

ఇండియా హెరాల్డ్ ఎడిటోరియల్ ప్రమాణాలకు లోబడి AI సహాయంతో ఈ కథనం రాయబడింది. దీన్ని హ్యూమన్ ఎడిటర్ పర్యవేక్షించి ప్రచురించారు.

Key Takeaways

• రిజర్వ్ ఫారెస్ట్‌లో వంట పాత్రలు, ఇంధనం ఉపయోగించడం హక్కు కాదని మద్రాస్ హైకోర్టు తేల్చిచెప్పింది. ఇది తమిళనాడుకు సంబంధించిన తీర్పే అయినా, రెండు తెలుగు రాష్ట్రాల అటవీ ప్రాంతాలపై దీని ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది.
• నల్లమల, మన్యం, ఈస్టర్న్ ఘాట్స్ ప్రాంతాల్లో అటవీ అధికారులు, భక్తులు, గిరిజనుల మధ్య ఇప్పటికే ఉన్న వివాదాలకు ఈ తీర్పు ఒక కొత్త అస్త్రంగా మారనుంది.
• ఫారెస్ట్ రైట్స్ యాక్ట్, టైగర్ రిజర్వ్ నిబంధనల మధ్య ఘర్షణ మరింత తీవ్రమయ్యే ప్రమాదం ఉంది. దీనివల్ల గిరిజన జాతరలు, వనభోజనాలపై డైరెక్ట్ ఎఫెక్ట్ పడనుంది.
• ఏపీ, తెలంగాణలో ఏదో ఒక పార్టీ ఈ అంశాన్ని భక్తుల హక్కుల పోరాటంగా మలిచి, ఓటు బ్యాంకు పాలిటిక్స్‌కు వాడుకునే ఛాన్స్ ఉంది.

Frequently Asked Questions

మద్రాస్ హైకోర్టు రిజర్వ్ ఫారెస్ట్‌లో దేన్ని నిషేధించింది?

రిజర్వ్ ఫారెస్ట్‌లో, మరీ ముఖ్యంగా టైగర్ రిజర్వ్‌లో వంట పాత్రలు, ఇంధనం వాడటం ఎవరి ప్రాథమిక హక్కు కాదని మద్రాస్ హైకోర్టు తీర్పునిచ్చింది.

ఈ తీర్పు ఏపీ, తెలంగాణ జాతరలపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుంది?

నల్లమల, అమ్రాబాద్ టైగర్ రిజర్వ్, మన్యం ప్రాంతాల్లో జరిగే వనభోజనాలు, గిరిజన జాతరల్లో అడవిలో వంట చేయడం అనాదిగా వస్తున్న సంప్రదాయం. ఇప్పుడు ఈ తీర్పును సాకుగా చూపి అటవీశాఖ అధికారులు ఆంక్షలు విధించే ఛాన్స్ ఉంది.

అటవీ హక్కుల చట్టం గిరిజనులను రక్షిస్తుందా?

ఫారెస్ట్ రైట్స్ యాక్ట్ కింద గిరిజనులకు కొన్ని హక్కులు ఉన్నప్పటికీ, టైగర్ రిజర్వ్ నిబంధనలు వేరుగా ఉంటాయి. ఇప్పటికే ఈ రెండింటి మధ్య ఘర్షణ నడుస్తుండగా, తాజా తీర్పు దాన్ని మరింత తీవ్రతరం చేసే అవకాశం ఉంది.