ఆషాఢ మాసంలో మాత్రమే జరగాల్సిన పూరీ జగన్నాథుడి రథయాత్రను.. ఇస్కాన్ తమకు నచ్చిన సమయంలో (అకాలంలో) నిర్వహిస్తుండటంపై పూరీ గజపతి తీవ్ర అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు. సంప్రదాయాలను ఉల్లంఘిస్తూ అమెరికా, బెంగాల్‌లలో జరుగుతున్న ఈ అకాల యాత్రలను అడ్డుకునేందుకు కేంద్రం జోక్యం చేసుకోవాలని ఆయన డిమాండ్ చేశారు.

ఆషాఢ మాసం ద్వితీయ తిథి... కోట్లాది మంది హిందువులకు ఇది పరమ పవిత్రమైన రోజు. ఆ రోజే పూరీ జగన్నాథుడు తన అన్న బలభద్రుడు, సోదరి సుభద్రతో కలిసి రథంపై ఊరేగుతూ భక్తులకు దర్శనమిస్తాడు. ఇది కేవలం పండుగ మాత్రమే కాదు, వేలాది సంవత్సరాలుగా వస్తున్న ఒక ఖగోళ, ఆధ్యాత్మిక కాలక్రమం. కానీ, ఒక గ్లోబల్ సంస్థ తనకు నచ్చిన వీకెండ్‌లో, వీలును బట్టి ఈ యాత్రను నిర్వహిస్తే ఎలా ఉంటుంది? సరిగ్గా ఈ పాయింట్ మీదే పూరీ గజపతి మహారాజు దివ్యసింగ్ దేబ్ తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ఇస్కాన్ (ISKCON) తీరుపై ఆయన నేరుగా కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఫిర్యాదు చేయడం.. ఇప్పుడు దేశవ్యాప్తంగా సనాతన ధార్మిక వర్గాల్లో తీవ్ర చర్చకు దారితీస్తోంది.

టైమ్స్ ఆఫ్ ఇండియా కథనాల ప్రకారం.. ఇస్కాన్ ఇటీవల అమెరికాలోని హ్యూస్టన్‌లో నవంబర్ నెలలో రథయాత్రను నిర్వహించింది. అలాగే పశ్చిమ బెంగాల్‌తో పాటు పలు ఇతర ప్రాంతాల్లోనూ తమకు అనుకూలమైన సమయాల్లో ఈ యాత్రలను జరుపుతోంది. దీనిపై మండిపడ్డ పూరీ రాజు, ఈ వ్యవహారంలో వెంటనే జోక్యం చేసుకోవాలని కేంద్రాన్ని కోరారు. ముఖ్యంగా బెంగాల్ ప్రభుత్వంతో మాట్లాడి, అక్కడి ఇస్కాన్ శాఖలు అకాల రథయాత్రలు చేయకుండా అడ్డుకోవాలని స్పష్టం చేశారు. స్కాంద పురాణం, వామదేవ సంహిత వంటి పవిత్ర గ్రంథాల ప్రకారం రథయాత్ర అనేది కేవలం ఆషాఢ మాసంలో మాత్రమే జరగాలని, దీన్ని ఇష్టమొచ్చినప్పుడు చేస్తే పవిత్రత దెబ్బతింటుందని ఆయన తేల్చిచెప్పారు.

ఒక్కసారి ఆలోచించండి... తిరుమల శ్రీవారి బ్రహ్మోత్సవాలను సెప్టెంబర్ లేదా అక్టోబర్ నెలల్లో కాకుండా, ఎన్ఆర్ఐలకు సెలవులు ఉన్నాయని లేదా భక్తులు ఎక్కువగా వస్తారని డిసెంబర్‌లో నిర్వహిస్తే ఎవరైనా ఊరుకుంటారా? ఆగమ శాస్త్రాలు అంగీకరిస్తాయా? పూరీ రథయాత్ర విషయంలోనూ ఇస్కాన్ సరిగ్గా ఇదే చేస్తోందని సంప్రదాయవాదులు మండిపడుతున్నారు. దేవుడి ఉత్సవాలను ఒక ఈవెంట్ మేనేజ్‌మెంట్ తరహాలో మార్చేస్తున్నారన్నది వారి ప్రధాన ఆరోపణ.

పొలిటికల్ పల్స్

భక్తిని ప్రపంచవ్యాప్తం చేయడం మంచిదే. కానీ, దాని ముసుగులో సంప్రదాయాలను వ్యాపారంగా మార్చడం వెనుక ఉన్న అసలు ఎత్తుగడను ఇండియా హెరాల్డ్ స్పష్టంగా విశ్లేషిస్తోంది. ఇస్కాన్ అనేది కేవలం ఒక ఆధ్యాత్మిక సంస్థ మాత్రమే కాదు, అదొక భారీ గ్లోబల్ నెట్‌వర్క్. ఫండ్ రైజింగ్, క్రౌడ్ మొబిలైజేషన్ కోసం ఇలాంటి పండుగలను తమకు అనుకూలమైన తేదీల్లో వాడుకుంటున్నారన్న విమర్శలు ఎప్పట్నుంచో ఉన్నాయి. ఇప్పుడు పూరీ గజపతి బహిరంగంగా కేంద్రానికి లేఖ రాయడంతో.. విశ్వ హిందూ పరిషత్ (VHP), గోవర్ధన పీఠం వంటి సంప్రదాయ సంస్థలు ఆయనకు మద్దతుగా నిలుస్తున్నాయి. ఇది కేవలం దేవుడి ఉత్సవాల తేదీల గొడవ కాదు, సనాతన ధర్మ పరిరక్షకులకు, గ్లోబల్ నియో-హిందూ కార్పొరేట్ సంస్థకు మధ్య జరుగుతున్న ఆధిపత్య పోరు.

ఈ పరిణామం ఇప్పుడు మోదీ ప్రభుత్వానికి ఒక పెద్ద ధర్మసంకటంగా మారబోతోంది. ఒకవైపు ఇస్కాన్ అనేది ప్రపంచవ్యాప్తంగా భారతదేశ సాఫ్ట్ పవర్‌ను పెంచే ఒక బలమైన సంస్థ. మరోవైపు పూరీ జగన్నాథ ఆలయం, గజపతి మహారాజు అంటే హిందూ సమాజంలో అత్యున్నత గౌరవం ఉన్న పీఠం. ఇప్పుడు కేంద్రం ఎవరి వైపు మొగ్గు చూపుతుంది? బెంగాల్‌లోని మమతా బెనర్జీ ప్రభుత్వంపై ఈ విషయంలో కేంద్రం ఒత్తిడి తేగలదా? రాబోయే రోజుల్లో ఈ వివాదం చట్టపరమైన రూపాన్ని సంతరించుకునే అవకాశాలు లేకపోలేదు.

సంప్రదాయాలు అనేవి భక్తుల సౌలభ్యం కోసం మార్చుకునేవి కావు, భక్తులే సంప్రదాయాలకు కట్టుబడి ఉండాలి. ఇస్కాన్ తన గ్లోబల్ అప్రోచ్‌ను మార్చుకుని పూరీ రాజు సూచనలను పాటిస్తుందా? లేక ఈ ఆధ్యాత్మిక ఘర్షణ మరింత ముదురుతుందా? అన్నది వేచి చూడాలి. (ఈ ఆర్టికల్ ఇండియా హెరాల్డ్ సంపాదకీయ ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా AI సహాయంతో రాయబడింది; ప్రచురణను హ్యూమన్ ఎడిటర్ పర్యవేక్షించారు.)

Key Takeaways

• ఆషాఢ మాసంలో మాత్రమే జరగాల్సిన రథయాత్రను ఇస్కాన్ తమ సౌలభ్యం కోసం అకాలంలో నిర్వహిస్తోంది.
• ఇటీవల అమెరికాలోని హ్యూస్టన్‌లో జరిగిన రథయాత్రపై పూరీ రాజు తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు.
• సనాతన సంప్రదాయాలను కాపాడేందుకు కేంద్రం, బెంగాల్ ప్రభుత్వాలు జోక్యం చేసుకోవాలని గజపతి డిమాండ్ చేశారు.
• దేవుడి ఉత్సవాలను కార్పొరేట్ శైలిలో ఈవెంట్‌గా మార్చేస్తున్నారన్న విమర్శలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి.

Frequently Asked Questions

పూరీ రాజు ఎవరిపై ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు?

ఇస్కాన్ (అంతర్జాతీయ కృష్ణ చైతన్య సంఘం) తీరుపై ఆయన తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు.

వివాదానికి ప్రధాన కారణం ఏమిటి?

సంప్రదాయబద్ధంగా ఆషాఢ మాసంలో జరగాల్సిన జగన్నాథ రథయాత్రను.. ఇస్కాన్ తమకు అనుకూలమైన సమయాల్లో (అకాలంలో) నిర్వహించడమే ఈ వివాదానికి కారణం.

గజపతి మహారాజు ఎవరి జోక్యాన్ని కోరారు?

ఇస్కాన్ అకాల రథయాత్రలను అడ్డుకునేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం జోక్యం చేసుకోవాలని, ముఖ్యంగా పశ్చిమ బెంగాల్ ప్రభుత్వంపై ఒత్తిడి తేవాలని ఆయన కోరారు.