విశాఖలో తయారైన 'INS మహేంద్రగిరి', బ్రహ్మోస్ ఎక్స్పోర్ట్ బూమ్ — ఏపీ డిఫెన్స్ హబ్ కల నిజమవుతోందా?
హిందూ మహాసముద్రంలో చైనా ఆధిపత్యానికి అడ్డుకట్ట వేసేందుకు విశాఖలో 75% స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో తయారైన 'INS మహేంద్రగిరి'ని రక్షణ మంత్రి రాజ్నాథ్ సింగ్ లాంచ్ చేస్తున్నారు. ఇది కేవలం నేవీ బలాన్ని పెంచడమే కాదు, బ్రహ్మోస్ ఎగుమతులు, వేలాది ఉద్యోగాలతో విశాఖను దేశపు అతిపెద్ద డిఫెన్స్ మ్యానుఫ్యాక్చరింగ్ హబ్గా మారుస్తోంది.
సముద్రం మీద ఆధిపత్యం కోసం ప్రపంచ దేశాలు పోటీ పడుతున్న వేళ, భారత నావికాదళం ఒక కీలకమైన అడుగు వేస్తోంది. కేవలం ఒక యుద్ధనౌకను జలప్రవేశం చేయించడమే కాదు, ఒక నగరం భవిష్యత్తును రక్షణ రంగానికి కేంద్రబిందువుగా మార్చే భారీ వ్యూహం విశాఖపట్నం వేదికగా అమలవుతోంది. డెక్కన్ క్రానికల్, ఇండియా టుడే కథనాల ప్రకారం, రక్షణ మంత్రి రాజ్నాథ్ సింగ్ చేతుల మీదుగా ఇండియన్ నేవీలోకి అధికారికంగా ప్రవేశిస్తున్న 'INS మహేంద్రగిరి' ప్రాజెక్ట్ 17A కింద తయారైన ఏడవ, చివరి స్టెల్త్ ఫ్రిగేట్.
ఈ నౌకలో 75 శాతం పరికరాలు స్వదేశీ ఎంఎస్ఎంఈల నుంచే సేకరించారు. కానీ పైకి కనిపిస్తున్న ఈ నావికాదళ వార్త వెనుక, ఆంధ్రప్రదేశ్ డిఫెన్స్ కారిడార్ భవిష్యత్తును మలుపు తిప్పే ఒక పెద్ద వ్యూహం దాగి ఉంది. అదే ఆయుధాల గ్లోబల్ ఎక్స్పోర్ట్.
విశాఖ కేంద్రంగా బ్రహ్మోస్ ఎగుమతుల వ్యూహం
INS మహేంద్రగిరిలో అమర్చిన అత్యాధునిక ఆయుధాల్లో బ్రహ్మోస్ సూపర్ సోనిక్ క్రూయిజ్ క్షిపణులు ప్రధానమైనవి. గత కొంతకాలంగా మిత్ర దేశాలకు బ్రహ్మోస్ క్షిపణులను ఎగుమతి చేసేందుకు కేంద్రం పావులు కదుపుతున్న విషయం తెలిసిందే. ఫిలిప్పీన్స్ లాంటి దేశాలకు ఇప్పటికే డెలివరీలు మొదలయ్యాయి. ఈ మొత్తం ఎగుమతుల సప్లై చైన్లో విశాఖపట్నం ఒక కీలకమైన 'డిఫెన్స్ హబ్'గా మారుతోంది. ఆగ్నేయాసియా దేశాలకు ఆయుధాలను రవాణా చేయడానికి విశాఖ తీరం వ్యూహాత్మకంగా అత్యంత అనువైన ప్రదేశం.
రాజకీయ వర్గాల్లో, రక్షణ రంగ నిపుణుల్లో జరుగుతున్న చర్చ ప్రకారం, కేంద్రం భవిష్యత్తులో బ్రహ్మోస్, ఇతర డిఫెన్స్ ఎక్విప్మెంట్ తయారీ, మెయింటెనెన్స్ కోసం విశాఖ-హిందుస్థాన్ షిప్యార్డ్ సామర్థ్యాన్ని మరింత వాడుకోబోతోంది. దీనివల్ల రాబోయే ఐదేళ్లలో ఏపీలో వేలాది ప్రత్యక్ష, పరోక్ష ఉద్యోగాలు రానున్నాయని అంచనా.
ఇండియా హెరాల్డ్ వాంటేజ్: డ్రాగన్కు చెక్ పెట్టే మాస్టర్ ప్లాన్
ఈ ప్రాజెక్ట్ వెనుక ఉన్న అసలు భౌగోళిక రాజకీయ చదరంగాన్ని ఇండియా హెరాల్డ్ విశ్లేషిస్తే — అసలు టార్గెట్ చైనా. హిందూ మహాసముద్రంలో డ్రాగన్ దేశం తన 'స్ట్రింగ్ ఆఫ్ పెరల్స్' వ్యూహంతో భారత తీరాన్ని చుట్టుముట్టే ప్రయత్నం చేస్తోంది. దీనికి కౌంటర్గా తూర్పు నావికాదళ (ENC) కేంద్రాన్ని ఒక అజేయమైన కోటగా మార్చాలన్నది ఢిల్లీ ప్లాన్.
గతంలో విదేశాలపై ఆధారపడిన భారత్, ఇప్పుడు 'మేక్ ఇన్ ఇండియా' కింద విశాఖ లాంటి నగరాల్లోనే యుద్ధనౌకలను నిర్మిస్తోంది. INS మహేంద్రగిరి రాకతో, శత్రువుల రాడార్లకు చిక్కకుండా సముద్రంలో నిశ్శబ్దంగా కదిలే స్టెల్త్ ఫ్రిగేట్ల సామర్థ్యం భారత నేవీకి సొంతమైంది. ఇది చైనా జలాంతర్గాములకు స్పష్టమైన హెచ్చరిక.
రాజకీయంగా ఎవరికి లాభం?
మరోవైపు, ఈ డెవలప్మెంట్స్ ఏపీ రాజకీయాల్లోనూ ఆసక్తికరంగా మారాయి. ఏపీ డిఫెన్స్ కారిడార్ను మరింత విస్తరించడానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కేంద్రం నుంచి భారీగా నిధులు రాబట్టే అవకాశం ఉంది. విశాఖ కేవలం పర్యాటక కేంద్రంగానే కాకుండా, దేశ రక్షణ మ్యానుఫ్యాక్చరింగ్ రాజధానిగా ఎదుగుతున్న తీరు అక్కడి పారిశ్రామిక వర్గాల్లో కొత్త ఉత్సాహాన్ని నింపుతోంది.
అయితే, ఇదంతా కాగితాల మీద ప్లాన్లా ఉండిపోతుందా, లేక నిజంగానే ఏపీని గ్లోబల్ డిఫెన్స్ సప్లయర్గా మారుస్తుందా అనేది చూడాలి. అసలు విశాఖలో నిర్మిస్తున్న ఈ రక్షణ వలయం, రేపు డ్రాగన్ దేశంతో ఏదైనా ఘర్షణ వస్తే హిందూ మహాసముద్రంలో భారత్కు తిరుగులేని ఆధిపత్యాన్ని ఇస్తుందా?
ఏఐ సాయంతో రాసిన ఈ కథనాన్ని ఇండియా హెరాల్డ్ ఎడిటోరియల్ టీమ్ పర్యవేక్షించి, ప్రచురించింది.
More from India Herald
Key Takeaways
- INS మహేంద్రగిరి ప్రాజెక్ట్ 17A సిరీస్లో నిర్మించిన ఏడవ, చివరి స్టెల్త్ ఫ్రిగేట్.
- ఈ యుద్ధనౌకలో 75% పరికరాలను స్వదేశీ పరిశ్రమల నుంచే సేకరించడం 'మేక్ ఇన్ ఇండియా' రక్షణ రంగానికి పెద్ద బూస్ట్.
- బ్రహ్మోస్ క్షిపణుల ఎగుమతులకు విశాఖపట్నం ఒక వ్యూహాత్మక స్థావరంగా మారుతోందని విశ్లేషకుల అంచనా.
By the Numbers
- INS మహేంద్రగిరి నిర్మాణంలో 75 శాతం పైగా విడిభాగాలు స్వదేశీ MSMEల నుంచే సమకూర్చుకున్నారు.
- ఇది ప్రాజెక్ట్ 17A (నీలగిరి క్లాస్) కింద 6,670 టన్నుల బరువుతో నిర్మించిన 7వ అత్యాధునిక స్టెల్త్ ఫ్రిగేట్.
The 5W+H: Who, What, When, Where, Why, How
- Who: రక్షణ మంత్రి రాజ్నాథ్ సింగ్.
- What: స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో తయారైన అత్యాధునిక స్టెల్త్ ఫ్రిగేట్ 'INS మహేంద్రగిరి'ని ఇండియన్ నేవీలో అధికారికంగా ప్రవేశపెడుతున్నారు.
- When: జూలై 2026లో.
- Where: తూర్పు నావికాదళ (ENC) కేంద్రమైన విశాఖపట్నంలో.
- Why: హిందూ మహాసముద్రంలో నావికాదళ ఆధిపత్యాన్ని పెంచడంతో పాటు చైనా కదలికలకు చెక్ పెట్టేందుకు.
- How: ప్రాజెక్ట్ 17A కింద హిందుస్థాన్ షిప్యార్డ్ మద్దతుతో, 75% భారతీయ MSME పరికరాలను ఉపయోగించి ఈ నౌకను నిర్మించారు.
Frequently Asked Questions
INS మహేంద్రగిరి ప్రత్యేకత ఏమిటి?
ఇది ప్రాజెక్ట్ 17A కింద తయారైన అత్యాధునిక స్టెల్త్ ఫ్రిగేట్. శత్రు దేశాల రాడార్లకు సులభంగా చిక్కకుండా సముద్రంలో నిశ్శబ్దంగా ప్రయాణించడం దీని ప్రత్యేకత.
ప్రాజెక్ట్ 17A అంటే ఏమిటి?
ఇండియన్ నేవీ కోసం అత్యాధునిక స్టెల్త్ ఫ్రిగేట్లను నిర్మించే స్వదేశీ రక్షణ ప్రాజెక్ట్. దీని కింద మొత్తం 7 నౌకలను నిర్మించారు.
విశాఖపట్నం డిఫెన్స్ హబ్గా ఎలా మారుతోంది?
యుద్ధనౌకల నిర్మాణంతో పాటు, బ్రహ్మోస్ వంటి క్షిపణులను ఆగ్నేయాసియా దేశాలకు ఎగుమతి చేయడానికి విశాఖను ఒక వ్యూహాత్మక సప్లై చైన్ బేస్గా కేంద్రం అభివృద్ధి చేస్తోంది.