ఇరాన్ కాబోయే సుప్రీం లీడర్‌గా భావిస్తున్న మొజ్తబా ఖమేనీ యూఎస్, ఇజ్రాయెల్‌కు ప్రతీకారం తప్పదని వార్నింగ్ ఇచ్చారు. ఈ ఉద్రిక్తతలతో గల్ఫ్‌లోని దాదాపు 25 లక్షల మంది తెలుగు ప్రవాసుల భద్రత, భారత చమురు దిగుమతులు, పెట్రోల్-డీజిల్ ధరలపై నేరుగా ప్రభావం పడే ప్రమాదం ఉంది.

గల్ఫ్‌లో పని చేస్తున్న ఏ తెలుగు కుటుంబానికైనా ఇరాన్ అంటే కేవలం మ్యాప్‌లో కనిపించే దేశం మాత్రమే కాదు.. నెలనెలా ఇంటికి వచ్చే డబ్బులు ఆగిపోతాయా? చమురు ధరలు పెరిగితే కంపెనీలో ఉద్యోగాలు పీకేస్తారా? అని వెన్నంటే భయం. ఇప్పుడు ఆ భయానికి కొత్త ముఖం తోడైంది.. అతనే మొజ్తబా ఖమేనీ. ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అయతుల్లా అలీ ఖమేనీ కుమారుడు, ఆయన వారసుడిగా అంతర్జాతీయ మీడియా భావిస్తున్న ఈ వ్యక్తి.. యూఎస్, ఇజ్రాయెల్‌కు 'ప్రతీకారం తప్పద'ని స్ట్రాంగ్ వార్నింగ్ ఇచ్చారు.

ఈ హెచ్చరిక కేవలం దౌత్యపరమైన ప్రకటన మాత్రమే కాదు.. మధ్యప్రాచ్య భౌగోళిక రాజకీయాల్లో కొత్త అధ్యాయం మొదలవుతోందనడానికి స్పష్టమైన సంకేతం. అంతర్జాతీయ వార్తా సంస్థల నివేదికల ప్రకారం.. ఇజ్రాయెల్-ఇరాన్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు గత కొన్ని నెలలుగా తీవ్ర స్థాయికి చేరాయి. ఇరాన్ అణు కార్యక్రమంపై పాశ్చాత్య దేశాల ఒత్తిళ్లు, ప్రాక్సీ వార్స్, హెజ్బొల్లా-హమాస్ ద్వారా ఇరాన్ నడుపుతున్న ప్రాంతీయ వ్యూహం.. ఇవన్నీ కలిసి గల్ఫ్‌లో కొత్త మంటలు రేపే స్థితిలో ఉన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో మొజ్తబా ఖమేనీ బహిరంగంగా రంగంలోకి దిగి నేరుగా వార్నింగ్ ఇవ్వడం.. ఇరాన్ అంతర్గత రాజకీయాల్లో కీలక మలుపుగా భావించొచ్చు.

మొజ్తబా ఖమేనీ ఎవరు? ఈ 'షాడో లీడర్' ఇప్పుడెందుకు వెలుగులోకి వచ్చారు?

దశాబ్దాలుగా మొజ్తబా ఖమేనీ ఇరాన్ అధికార వ్యవస్థలో కీలకంగా ఉన్నారు.. కానీ అంతా తెరవెనుకే. అంతర్జాతీయ విశ్లేషకుల అంచనా ప్రకారం, ఇరాన్ రివల్యూషనరీ గార్డ్స్ (IRGC)లో కీలక సంబంధాలతో పాటు ఇంటెలిజెన్స్ వ్యవస్థపై గట్టి పట్టున్న ఈయన.. ఇప్పటివరకు బహిరంగ రాజకీయ ప్రకటనలకు దూరంగా ఉంటూ వచ్చారు. కానీ, ఇప్పుడు నేరుగా యూఎస్, ఇజ్రాయెల్‌కు వార్నింగ్ ఇవ్వడం వెనుక పెద్ద వ్యూహమే ఉందని, ఇది కేవలం వ్యక్తిగత ప్రకటన కాదని, అధికార వారసత్వ ప్రక్రియలో భాగమేనని అంతర్జాతీయ మీడియా విశ్లేషిస్తోంది.

86 ఏళ్ల అయతుల్లా ఖమేనీ ఆరోగ్యం క్షీణిస్తోందంటూ అంతర్జాతీయ మీడియాలో ఎప్పటినుంచో వార్తలు వస్తున్నాయి. సరిగ్గా ఈ సమయంలో మొజ్తబా తన తండ్రి స్థానంలో ఇరాన్ విదేశాంగ విధానాన్ని ప్రతిబింబించేలా హెచ్చరికలు జారీ చేయడం వెనుక.. రేపటి ఇరాన్ ఇప్పటికంటే మరింత అగ్రెసివ్‌గా ఉంటుందనే సంకేతాలు పంపుతున్నట్లు మధ్యప్రాచ్య విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

గల్ఫ్ భగ్గుమంటే.. తెలుగు ప్రవాసుల పరిస్థితేంటి?

భారత విదేశీ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ నివేదికల ప్రకారం.. ఏపీ, తెలంగాణల నుంచి గల్ఫ్ దేశాలకు వలస వెళ్లి పని చేస్తున్న వారి సంఖ్య దాదాపు 25 లక్షలు. సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ, కువైట్, ఒమాన్, ఖతార్, బహ్రెయిన్‌లలో కన్స్ట్రక్షన్, రిటైల్, హాస్పిటాలిటీ రంగాల్లో పని చేస్తున్న ఈ కుటుంబాల జీవితాలు మధ్యప్రాచ్య భౌగోళిక రాజకీయాలతో నేరుగా ముడిపడి ఉన్నాయి. 1990 కువైట్ వార్ సమయంలో వేలాది మంది భారతీయులను 'ఎయిర్ ఇండియా ఆపరేషన్' ద్వారా స్వదేశానికి తరలించిన చరిత్ర మనకుంది. ఒకవేళ ఇప్పుడు మళ్లీ ఆ స్థాయి సంక్షోభం వస్తే.. ఈ సంఖ్య అప్పటికంటే అనేక రెట్లు ఎక్కువగా ఉంటుంది.

గల్ఫ్‌లో టెన్షన్స్ పెరిగిన ప్రతిసారీ హైదరాబాద్ పాతబస్తీతో పాటు గుంటూరు, ప్రకాశం, కడప, కర్నూలు జిల్లాల్లో ఆందోళన మొదలవుతుంది. ఎందుకంటే ఈ ప్రాంతాల నుంచే గల్ఫ్‌కు అత్యధికంగా వలసలు వెళ్తుంటారు. రెమిటెన్స్ రూపంలో ఈ ప్రవాసులు పంపే డబ్బే ఈ జిల్లాల ఆర్థిక వ్యవస్థకు అసలైన జీవనాడి.

చమురు ధరల మంట.. భారత్ పెట్రోల్ బిల్లు ఎంత పెరగొచ్చు?

పెట్రోలియం ప్లానింగ్ అండ్ అనాలిసిస్ సెల్ (PPAC) గణాంకాల ప్రకారం.. భారత్ తన చమురు అవసరాల్లో దాదాపు 85 శాతం దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతోంది. ఇరాక్, సౌదీ అరేబియా, యూఏఈల నుంచే భారత్ అత్యధికంగా చమురు కొనుగోలు చేస్తోంది. అంతర్జాతీయ ఇంధన సంస్థ (IEA) అంచనాల ప్రకారం.. హార్ముజ్ జలసంధి ద్వారా రోజుకు దాదాపు 2 కోట్ల బ్యారెళ్ల చమురు రవాణా జరుగుతోంది. ఇరాన్-ఇజ్రాయెల్ ఘర్షణ తీవ్రమై ఈ జలసంధి దగ్గర ఏదైనా ఆటంకం ఏర్పడితే.. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో చమురు ధరలు బ్యారెల్‌కు 100-120 డాలర్ల వరకు చేరే అవకాశం ఉందని ఎనర్జీ ఎనలిస్టులు హెచ్చరిస్తున్నారు. అదే జరిగితే దాని ప్రభావం నేరుగా మన దేశంలోని పెట్రోల్ బంకులు, వంటగ్యాస్ సిలిండర్లతో పాటు రవాణా ఖర్చుల మీద దారుణంగా పడుతుంది.

డాలర్‌తో పోలిస్తే రూపాయి మారకం విలువ ఇప్పటికే తీవ్ర ఒత్తిడిలో ఉంది. ఈ పరిస్థితుల్లో క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు బ్యారెల్‌కు 10 డాలర్లు పెరిగినా.. భారత కరెంట్ అకౌంట్ లోటు దాదాపు 15 బిలియన్ డాలర్లు పెరుగుతుందని ఆర్‌బీఐ గత అంచనాల్లోనే స్పష్టం చేసింది. ఇది ద్రవ్యోల్బణం, వడ్డీ రేట్లతో పాటు సామాన్యుడి నెలవారీ బడ్జెట్‌ను అమాంతం కుదిపేస్తుంది.

పొలిటికల్ పల్స్.. తెరవెనుక ఏం జరుగుతోంది?

ఈ పరిణామాల వెనుక అసలు చదరంగం ఏంటో విశ్లేషిస్తే.. మొజ్తబా ఖమేనీ బహిరంగ హెచ్చరిక కేవలం ఇజ్రాయెల్‌కు వార్నింగ్ ఇవ్వడం మాత్రమే కాదు, ఇరాన్ లోపల తన అధికార పట్టును మరింత బలపరుచుకునే పొలిటికల్ స్ట్రాటజీ కూడా. ఇరాన్‌లోని రిఫార్మిస్టులు, IRGC హార్డ్‌లైనర్లు, మత పెద్దలు.. ఈ మూడు శక్తుల మధ్య ఎప్పటినుంచో పవర్ పాలిటిక్స్ నడుస్తున్నాయి. ఇప్పుడు మొజ్తబా ఇలా హార్డ్‌లైన్ స్టాండ్ తీసుకోవడం.. IRGC మద్దతు కూడగట్టే వ్యూహంలో భాగమేనని పొలిటికల్ ఎనలిస్టులు భావిస్తున్నారు.

భారత విదేశాంగ విధానం కోణంలో చూస్తే.. ఇరాన్‌తో మనకు చాబహార్ పోర్ట్, చమురు దిగుమతులు, ఆఫ్ఘనిస్తాన్ ట్రేడ్ రూట్ లాంటి ఎన్నో వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాలున్నాయి. అదే సమయంలో ఇజ్రాయెల్‌తో రక్షణ, టెక్నాలజీ పరంగా బలమైన సహకారం ఉంది. ఇప్పుడు ఈ రెండు దేశాల మధ్య యుద్ధ వాతావరణం మరింత ముదిరితే.. దౌత్యపరంగా బ్యాలెన్స్ చేయడం భారత్‌కు కత్తిమీద సాములా మారుతుంది.

ఏపీ, తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలకు కూడా ఈ పరిణామం రాజకీయంగా ఎంతో కీలకం. రెండు రాష్ట్రాల్లోనూ గల్ఫ్ ప్రవాసుల సంక్షేమం అనేది ఎన్నికల ఎజెండాలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. గతంలో ఏపీలో జగన్ ప్రభుత్వ హయాంలో ప్రవాస భారతీయుల సంక్షేమ నిధి, తెలంగాణలో కేసీఆర్ హయాంలో గల్ఫ్ బాధితుల పరిహారం లాంటి అంశాలను చూశాం. ఇప్పుడు ఏపీలో కూటమి ప్రభుత్వం, తెలంగాణలో రేవంత్ రెడ్డి ప్రభుత్వం.. ఈ సంక్షోభ సమయంలో ప్రవాసుల కోసం ఎలాంటి యాక్షన్ ప్లాన్ తీసుకుంటారనేది రాజకీయంగా అత్యంత ఆసక్తికరంగా మారింది.

ముందు చూపు.. ఇకపై ఏం జరగబోతోంది?

మొజ్తబా ఖమేనీ వార్నింగ్ తర్వాత ప్రధానంగా మూడు అంశాలను నిశితంగా గమనించాలి. మొదటిది.. ఇజ్రాయెల్, అమెరికా రియాక్షన్. వాషింగ్టన్ గనక ఇరాన్‌పై కొత్త ఆంక్షలు విధిస్తే గ్లోబల్ ఆయిల్ మార్కెట్ మరింత అస్థిరమవుతుంది. రెండవది.. హార్ముజ్ జలసంధి భద్రత. ఇరాన్ నేవీ ఈ రూట్‌లో నౌకల రాకపోకలకు ఆటంకం కలిగిస్తే ప్రపంచ చమురు సరఫరా వ్యవస్థే కుప్పకూలుతుంది. మూడవది.. భారత ప్రభుత్వ స్పందన. గల్ఫ్ ప్రవాసుల భద్రత కోసం ఎవాక్యుయేషన్ ప్లాన్స్ ('వందే భారత్' తరహా ఎమర్జెన్సీ ఆపరేషన్లు), ఆయిల్ రిజర్వ్‌ల వ్యూహం, దేశీయంగా ధరల నియంత్రణ.. ఇవన్నీ రాబోయే రోజుల్లో కేంద్రం ముందున్న అతిపెద్ద సవాళ్లు.

ఈ పరిణామం కేవలం ఇంటర్నేషనల్ పాలిటిక్స్‌కు సంబంధించిన వార్త మాత్రమే కాదు.. హైదరాబాద్ పాతబస్తీలో భర్త ఫోన్ కాల్ కోసం ఎదురుచూసే భార్య ఆందోళన, గుంటూరు జిల్లాలో కొడుకు పంపే డబ్బుతో బతికే వృద్ధుల జీవితం, పెట్రోల్ బంకులో రేటు చూసి జేబులో చేయి వేసుకునే సామాన్యుడి బాధ. గల్ఫ్ మండితే.. ఆ సెగ మన వంటింటి నుంచి సామాన్యుడి జేబు వరకు ప్రతి ఒక్కరినీ దహించేస్తుంది.

Key Takeaways

• ఇరాన్ అధికార వారసత్వ ప్రక్రియలో భాగంగానే మొజ్తబా ఖమేనీ బహిరంగ హెచ్చరికలు జారీ చేశారు. భవిష్యత్తులో ఇరాన్ విదేశాంగ విధానం మరింత అగ్రెసివ్‌గా ఉంటుందనడానికి ఇదే సంకేతం.
• గల్ఫ్‌లో దాదాపు 25 లక్షల మంది తెలుగు ప్రవాసులున్నారు. అక్కడ టెన్షన్స్ పెరిగితే వారి ఉద్యోగాలు, భద్రత, రెమిటెన్స్‌లకు ముప్పు వాటిల్లుతుంది.
• హార్ముజ్ జలసంధిలో రవాణాకు ఆటంకం కలిగితే చమురు ధరలు బ్యారెల్‌కు 100-120 డాలర్లకు పెరిగే ఛాన్స్ ఉంది. దీని ఎఫెక్ట్ భారత పెట్రోల్, వంటగ్యాస్ ధరలపై నేరుగా పడుతుంది.
• భారత్‌కు ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్ రెండు దేశాలతోనూ వ్యూహాత్మక సంబంధాలున్నాయి. ఈ పరిస్థితుల్లో దౌత్యపరంగా బ్యాలెన్స్ చేయడం మనకు సవాలుగా మారుతుంది.
• ఏపీ, తెలంగాణ ప్రభుత్వాలకు ప్రవాసుల సంక్షేమం రాజకీయంగా ఓ కీలక పరీక్ష. ఎమర్జెన్సీ పరిస్థితులు వస్తే ఎదుర్కోవడానికి ప్లాన్స్ సిద్ధంగా ఉన్నాయా? అనేది అసలు ప్రశ్న.

Frequently Asked Questions

మొజ్తబా ఖమేనీ ఎవరు? ఇరాన్‌లో ఆయన పాత్రేంటి?

మొజ్తబా ఖమేనీ.. ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అయతుల్లా అలీ ఖమేనీ కుమారుడు. ఇరాన్ రివల్యూషనరీ గార్డ్స్ (IRGC)లో కీలక సంబంధాలతో పాటు ఇంటెలిజెన్స్ వ్యవస్థపై గట్టి పట్టున్న ఆయన్ను సుప్రీం లీడర్ వారసుడిగా అంతర్జాతీయ మీడియా భావిస్తోంది.

ఇరాన్-ఇజ్రాయెల్ ఉద్రిక్తతలు పెరిగితే గల్ఫ్‌లోని తెలుగు ప్రవాసులపై ఎలాంటి ప్రభావం పడుతుంది?

గల్ఫ్ దేశాల్లో దాదాపు 25 లక్షల మంది ఏపీ, తెలంగాణ ప్రవాసులున్నారు. అక్కడ ఉద్రిక్తతలు యుద్ధ స్థాయికి చేరితే ఉద్యోగాల కోత, స్వదేశానికి తరలింపు, రెమిటెన్స్ ఆగిపోవడం వంటి భద్రతా, ఆర్థిక ప్రమాదాలు ఏర్పడొచ్చు.

దేశంలో పెట్రోల్ ధరలపై ఈ ఉద్రిక్తతల ప్రభావం ఎలా ఉండబోతోంది?

భారత్ తన చమురు అవసరాల్లో 85 శాతం దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతోంది. హార్ముజ్ జలసంధిలో రవాణాకు అంతరాయం కలిగితే అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో చమురు ధరలు బ్యారెల్‌కు 100-120 డాలర్లకు పెరిగే అవకాశం ఉంది. దీని ప్రభావం పెట్రోల్, డీజిల్, వంటగ్యాస్ ధరలతో పాటు ద్రవ్యోల్బణంపై నేరుగా పడుతుంది.

ఈ పరిస్థితిని భారత ప్రభుత్వం ఎలా ఎదుర్కోనుంది?

గల్ఫ్ సంక్షోభ సమయంలో 'వందే భారత్' తరహా ఎమర్జెన్సీ ఆపరేషన్లతో భారతీయుల తరలింపు, వ్యూహాత్మక చమురు నిల్వల వినియోగం, ప్రత్యామ్నాయ దేశాల నుంచి చమురు దిగుమతి, దేశీయంగా ధరల నియంత్రణ చర్యలు.. ప్రస్తుతం కేంద్ర ప్రభుత్వం ముందున్న ప్రధాన ప్రత్యామ్నాయాలు.