శశి థరూర్ విదేశాంగ మంత్రి ఎస్ జైశంకర్‌పై చేసే విమర్శలు పైకి ప్రతిపక్ష విధిలా కనిపిస్తున్నా, అసలు సందేశం కాంగ్రెస్ హైకమాండ్‌కే. రాహుల్ శైలికి భిన్నమైన మేధావి-రాజకీయ గొంతు తనదని చెప్పుకునే ఈ ప్రయత్నం, థరూర్ పార్టీలో తన స్థానం కోసం చేస్తున్న సైలెంట్ పోరాటమే.

ఒకరు ఆక్స్‌ఫర్డ్ తరహా వాదన చేస్తారు, మరొకరు వీధి మీటింగ్ శైలిలో విరుచుకుపడతారు — ఇద్దరూ ఒకే పార్టీలో ఉన్నా, వాళ్ల భాషల మధ్య ఉన్న దూరం కిలోమీటర్లలో కొలవలేనంత. శశి థరూర్ విదేశాంగ మంత్రి ఎస్ జైశంకర్ గురించి మాట్లాడినప్పుడల్లా ఈ వైరుధ్యం మరింత స్పష్టంగా బయటపడుతుంది. News18కు ఇచ్చిన తాజా ఇంటర్వ్యూలో థరూర్ జైశంకర్‌పై చేసిన వ్యాఖ్యలు చూస్తే, ఇది కేవలం ప్రతిపక్ష విమర్శ కాదు — కాంగ్రెస్ అంతర్గత రాజకీయాల్లో ఆయన వేస్తున్న ఒక లెక్కింపు బడిన ఎత్తుగడ.

ఆలోచించండి — రాహుల్ గాంధీ జైశంకర్‌ను విమర్శించినప్పుడు ఏం చేస్తారు? 'మోదీ సర్కార్ విదేశాంగ విధానం విఫలం', 'చైనా ముందు వంగిపోయారు' అని తీవ్రమైన పదజాలంతో దాడి చేస్తారు. అదే థరూర్ అయితే? జైశంకర్ పేరు చెప్పి, ఆయన నిర్దిష్ట నిర్ణయాన్ని ఎంచుకుని, దాని మీద డిప్లమాటిక్ భాషలో — సాంకేతికంగా, పాలసీ చర్చ స్థాయిలో — తన అభ్యంతరం వ్యక్తం చేస్తారు. ఈ తేడా యాదృచ్ఛికం కాదు, ఇది ఒక ఎంపిక.

ఇద్దరు మాజీ డిప్లమాట్లు, ఒకే రింగ్

థరూర్-జైశంకర్ సమీకరణంలో ఒక అరుదైన డైనమిక్ ఉంది. ఇద్దరూ మాజీ డిప్లమాట్లు — థరూర్ ఐక్యరాజ్యసమితిలో సీనియర్ అధికారిగా పనిచేశారు, జైశంకర్ విదేశాంగ కార్యదర్శిగా. ఇద్దరికీ అంతర్జాతీయ వ్యవహారాలపై ఆధిపత్యం ఉంది, ఇద్దరూ ఇంగ్లీషులో అనర్గళంగా వాదించగలరు, ఇద్దరికీ పుస్తకాలు రాసిన చరిత్ర ఉంది. కానీ ఒకరు అధికారంలో ఉంటే, మరొకరు ప్రతిపక్షంలో ఉన్నారు — ఆ ఒక్క తేడా వల్ల ఇద్దరి మధ్య సైలెంట్ ఇంటెలెక్చువల్ పోరాటం జరుగుతోంది.

రాజకీయ వర్గాల్లో ఉన్న గుసగుస ఏమిటంటే — థరూర్ జైశంకర్‌ను విమర్శించేటప్పుడు ఆయనలో కొంత అసూయ, కొంత గౌరవం, కొంత విసుగు — ఈ మూడూ కలగలిసి కనిపిస్తాయని. జైశంకర్ చేస్తున్న పని — అంతర్జాతీయ వేదికపై భారత్‌ను రీపొజిషన్ చేయడం — థరూర్ తానే చేయగలిగే పని అని ఆయన నమ్మకం. కానీ ఆ అవకాశం రాలేదు. ఇది వ్యక్తిగత బాధ మాత్రమే కాదు — రాజకీయ వాస్తవం.

పొలిటికల్ పల్స్

కాంగ్రెస్ లోపలి వర్గాల్లో థరూర్ గురించి రెండు రకాల మాటలు వినిపిస్తున్నాయి. ఒక వర్గం — ఆయన పార్టీకి 'ఇంటెలెక్చువల్ వెయిట్' తెస్తున్నారు, అంతర్జాతీయ మీడియాలో కాంగ్రెస్ గొంతు ఆయనే అని. మరో వర్గం — 'థరూర్ ఎప్పుడూ హైకమాండ్‌తో కంఫర్టబుల్‌గా ఉండరు, ఆయన విమర్శలు బయటకు బీజేపీపై కనిపిస్తాయి కానీ లోపల పార్టీ లీడర్‌షిప్‌పైనే' అని. 2022లో కాంగ్రెస్ అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో మల్లికార్జున్ ఖర్గేకు వ్యతిరేకంగా పోటీ చేసిన విషయం ఈ సందర్భంలో గుర్తు చేసుకోవాలి — అది థరూర్ హైకమాండ్‌పై తన అసంతృప్తిని బహిరంగంగా చూపించిన అరుదైన సందర్భం.

(ఇది రాజకీయ వర్గాల్లో జరుగుతున్న చర్చల ఆధారంగా — ధృవీకరించని విశ్లేషణ, నిర్ధారిత వాస్తవం కాదు.)

జైశంకర్ పేరు ఎందుకు ఎంచుకుంటారు?

థరూర్‌కు జైశంకర్ 'సేఫ్ టార్గెట్'. ఎందుకంటే జైశంకర్‌ను విమర్శించడం అంటే నేరుగా మోదీని విమర్శించడం కాదు — విదేశాంగ విధానంపై సాంకేతిక చర్చ. ఈ విధానంలో థరూర్‌కు రెండు లాభాలు: ఒకటి — తాను బీజేపీని ప్రతిఘటిస్తున్నట్టు పార్టీకి చూపించవచ్చు; రెండు — అదే సమయంలో తన డిప్లమాటిక్ ప్రతిభను ప్రదర్శించి, 'నేను రాహుల్ కంటే భిన్నం, నా విమర్శ మరింత సూక్ష్మమైనది' అని హైకమాండ్‌కు చెప్పుకోవచ్చు. ఇది ఒక రాయితో రెండు పిట్టలు.

భవిష్యత్తు సమీకరణాలపై ఇండియా హెరాల్డ్ అందిస్తున్న పక్కా పొలిటికల్ రీడ్ ఇది — థరూర్ జైశంకర్ విమర్శలను కొనసాగిస్తూ, రాబోయే రోజుల్లో కాంగ్రెస్‌లో విదేశాంగ విధాన 'షాడో కాబినెట్' తరహా పాత్ర తనకు కేటాయించాలని పరోక్షంగా డిమాండ్ చేయవచ్చు. 2024 లోక్‌సభ ఎన్నికల తర్వాత కాంగ్రెస్ కొంత పుంజుకున్న నేపథ్యంలో, పార్టీ రీస్ట్రక్చరింగ్ జరుగుతున్న సమయంలో థరూర్ ఈ మెసేజ్ ఇవ్వడం యాదృచ్ఛికం కాదు.

రాహుల్ vs థరూర్ — ఒకే విరోధి, రెండు భాషలు

ఇక్కడ ఒక ఆసక్తికరమైన వైరుధ్యం ఉంది. రాహుల్ గాంధీ జైశంకర్‌ను 'మోదీ సర్కార్ ఆస్తి' అనే కోణంలో దాడి చేస్తారు — అది వీధి రాజకీయం, జనసామాన్యానికి అర్థమయ్యే భాష. థరూర్ అదే జైశంకర్‌ను 'డిప్లమాటిక్ అసెస్‌మెంట్ ఎర్రర్' అనే కోణంలో విమర్శిస్తారు — ఇది ఎలైట్ వర్గానికి, మీడియా పానెల్‌లకు నచ్చే భాష. ఒకే పార్టీలో ఈ రెండు భాషలు సహజీవనం చేయడం కష్టం — ఇదే థరూర్ అసౌకర్యానికి మూలం.

PTI నివేదికల ప్రకారం కాంగ్రెస్ పార్టీ విదేశాంగ విధానంపై తన ప్రత్యామ్నాయ దృష్టికోణాన్ని బలపరచుకునే ప్రయత్నాలు చేస్తోంది. కానీ ఆ ప్రయత్నంలో థరూర్ ఎంత కేంద్ర పాత్ర పోషిస్తారన్నది ఇంకా స్పష్టం కాలేదు. The Indian Express విశ్లేషణల ప్రకారం, కాంగ్రెస్‌లో 'ఇంటెలెక్చువల్ వింగ్' vs 'మాస్ మొబిలైజేషన్ వింగ్' మధ్య ఉద్రిక్తత కొత్తదేమీ కాదు — నెహ్రూ కాలం నుంచి ఇది ఉంది.

ఈ సైలెంట్ వార్ ముందుకు ఎలా నడుస్తుంది?

థరూర్ ఎదుట మూడు మార్గాలు ఉన్నాయి. మొదటిది — ఇప్పటిలాగే జైశంకర్‌ను 'సాఫ్ట్ టార్గెట్'గా విమర్శిస్తూ తన రెలెవెన్స్ నిలుపుకోవడం. రెండోది — రాహుల్ శైలికి పూర్తిగా అనుగుణంగా మారి, తన ప్రత్యేక గొంతును వదులుకోవడం. మూడోది — మరోసారి పార్టీ లీడర్‌షిప్‌లో తన స్థానం కోసం బహిరంగ ప్రయత్నం చేయడం. ఈ మూడింట్లో థరూర్ మొదటి మార్గమే ఎంచుకుంటారని రాజకీయ విశ్లేషకుల అంచనా — ఎందుకంటే అది ఆయనకు కనీస రిస్క్‌తో గరిష్ట వెజిబిలిటీ ఇస్తుంది.

ఈ మొత్తం వ్యవహారంలో అసలు ప్రశ్న ఇది — కాంగ్రెస్‌కు థరూర్ లాంటి 'డిప్లమాటిక్ వాయిస్' అవసరమా, లేదా రాహుల్ 'అగ్రెసివ్ వాయిస్' చాలా? రాబోయే రాష్ట్ర ఎన్నికలు, 2029 లోక్‌సభ ఎన్నికల వ్యూహాల నేపథ్యంలో ఈ ప్రశ్నకు కాంగ్రెస్ ఇచ్చే సమాధానమే థరూర్ రాజకీయ భవిష్యత్తును నిర్ణయిస్తుంది. జైశంకర్ పేరు చెప్పి థరూర్ చేస్తున్న ఈ డిప్లమాటిక్ యుద్ధం — అసలు యుద్ధం తన సొంత పార్టీలో తన ఉనికి కోసమే అని గమనించగలిగితే, ఈ మొత్తం నాటకం అర్థమవుతుంది.

ఇక్కడ నివేదించిన ఆరోపణలు పేర్కొన్న మూలాలకు ఆపాదించబడ్డాయి, కోర్టు తీర్పు ఇవ్వనంత వరకు నిరూపించబడనివిగానే ఉంటాయి; సబ్ జ్యూడిసీ విషయాలు పక్షపాతం లేకుండా నివేదించబడ్డాయి.

ఇండియా హెరాల్డ్ సంపాదకీయ ప్రమాణాల కింద AI సహాయంతో నివేదించి రాయబడింది; ప్రచురణను మానవ సంపాదకుడు పర్యవేక్షిస్తారు.

Key Takeaways

• థరూర్ జైశంకర్ విమర్శలు ప్రతిపక్ష విధి కంటే కాంగ్రెస్ హైకమాండ్‌కు పరోక్ష సందేశం — తన డిప్లమాటిక్ ప్రతిభకు పార్టీలో తగిన స్థానం కావాలని
• రాహుల్ 'వీధి భాష' vs థరూర్ 'ఎలైట్ భాష' — ఒకే పార్టీలో ఈ రెండు శైలుల సహజీవనం కాంగ్రెస్ అంతర్గత ఉద్రిక్తతకు అద్దం
• ఇద్దరు మాజీ డిప్లమాట్ల మధ్య — థరూర్, జైశంకర్ — నడుస్తున్న ఇంటెలెక్చువల్ పోరాటం వ్యక్తిగతం కంటే రాజకీయ పొజిషనింగ్ కోసం ఎక్కువ
• 2022 కాంగ్రెస్ అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో పోటీ చేసిన థరూర్ హైకమాండ్‌పై అసంతృప్తి ఇప్పటికీ కొనసాగుతోందని ఆయన వ్యాఖ్యలు సూచిస్తున్నాయి
• జైశంకర్ 'సేఫ్ టార్గెట్' — విమర్శించినా మోదీతో డైరెక్ట్ ఘర్షణ తప్పుతుంది, అదే సమయంలో పాలసీ ప్రతిభ ప్రదర్శించవచ్చు

Frequently Asked Questions

శశి థరూర్ జైశంకర్‌ను ఎందుకు టార్గెట్ చేస్తారు?

థరూర్, జైశంకర్ ఇద్దరూ మాజీ డిప్లమాట్లు కావడం వల్ల విదేశాంగ విధానంపై సాంకేతిక విమర్శ చేయగలరు. జైశంకర్‌ను విమర్శించడం ద్వారా మోదీతో డైరెక్ట్ ఘర్షణ తప్పించుకుంటూ, తన డిప్లమాటిక్ ప్రతిభను ప్రదర్శించుకోవచ్చు — ఇది రాహుల్ శైలికి భిన్నమైన ప్రత్యామ్నాయంగా పార్టీలో తన విలువ చాటుకునే వ్యూహం.

థరూర్ కాంగ్రెస్ హైకమాండ్‌తో విభేదాలు ఉన్నాయా?

2022లో కాంగ్రెస్ అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో ఖర్గేకు వ్యతిరేకంగా పోటీ చేసిన థరూర్, పార్టీ లీడర్‌షిప్ శైలిపై తన అసంతృప్తిని బహిరంగంగా చూపించారు. రాజకీయ వర్గాల్లో ఆయన హైకమాండ్‌తో పూర్తిగా కంఫర్టబుల్‌గా ఉండరని చర్చ ఉంది.

రాహుల్ గాంధీ, థరూర్ విమర్శ శైలిలో తేడా ఏంటి?

రాహుల్ తీవ్రమైన వీధి రాజకీయ భాషలో — 'మోదీ సర్కార్ విఫలం' తరహాలో దాడి చేస్తారు. థరూర్ నిర్దిష్ట పాలసీ అంశాలను ఎంచుకుని, డిప్లమాటిక్ సాంకేతిక భాషలో విమర్శిస్తారు. ఈ తేడా కాంగ్రెస్‌లో 'మాస్ వింగ్' vs 'ఇంటెలెక్చువల్ వింగ్' ఉద్రిక్తతను ప్రతిబింబిస్తుంది.