ఆఫ్ఘనిస్థాన్‌లోని తాలిబాన్ ప్రభుత్వంతో వ్యవసాయ సహకారంపై భారత్ జరుపుతున్న చర్చల వెనుక భారీ జియో-పొలిటికల్ వ్యూహం దాగి ఉంది. 'ది హిందూ' కథనం ప్రకారం.. ఇది కేవలం గోధుమల సరఫరా మాత్రమే కాదు. పాకిస్థాన్ ప్రాబల్యాన్ని తగ్గించి, చైనా-పాక్ ఎకనామిక్ కారిడార్‌ను దెబ్బతీస్తూ కాబూల్‌లో భారత ఉనికిని సుస్థిరం చేసుకునే మోడీ ప్రభుత్వ 'సైలెంట్ గేమ్'.

2021లో కాబూల్‌ను తాలిబాన్లు ఆక్రమించినప్పుడు ప్రపంచమంతా ఉలిక్కిపడింది. కానీ, ఇప్పుడు అదే తాలిబాన్ ప్రభుత్వంతో న్యూఢిల్లీ అధికారికంగా 'వ్యవసాయ సహకారం'పై మంతనాలు జరుపుతోంది. ఒకవైపు ఉగ్రవాద ముప్పు, మరోవైపు దౌత్యపరమైన అస్పష్టత ఉన్నప్పటికీ భారత్ ఎందుకు ఈ సాహసం చేస్తోంది? 'ది హిందూ' తాజా కథనం ప్రకారం.. ఆఫ్ఘనిస్థాన్‌కు వ్యవసాయ రంగంలో సాంకేతిక, వస్తుపరమైన సాయం అందించేందుకు భారత్ సిద్ధమవుతోంది. ఇది పైకి కనిపిస్తున్న మానవతా సాయం మాత్రమే కాదు.. ఆసియా ఖండంలో భారత్ ఆడుతున్న అతిపెద్ద భౌగోళిక రాజకీయ (జియో-పొలిటికల్) చదరంగం.

గతంలో ఆఫ్ఘనిస్థాన్‌లో సల్మా డ్యామ్ (ఇండియా-ఆఫ్ఘన్ ఫ్రెండ్‌షిప్ డ్యామ్), పార్లమెంట్ భవనం వంటి భారీ ప్రాజెక్టులను భారత్ నిర్మించింది. తాలిబాన్లు రాగానే ఆ పెట్టుబడులన్నీ బూడిదలో పోసిన పన్నీరు అవుతాయని అంతా అనుకున్నారు. కానీ, దౌత్యంలో శాశ్వత మిత్రులు, శాశ్వత శత్రువులు ఉండరని మోడీ ప్రభుత్వం నిరూపిస్తోంది.

ఒకప్పుడు కాబూల్‌లో పాకిస్థాన్ ఆడిందే ఆట. కానీ, ఇప్పుడు పరిస్థితి తారుమారైంది. డ్యూరాండ్ లైన్ వద్ద తాలిబాన్లు, పాక్ సైన్యానికి మధ్య నిత్యం కవ్వింపు చర్యలు జరుగుతున్నాయి. తెహ్రీక్-ఎ-తాలిబాన్ పాకిస్థాన్ (టీటీపీ) వ్యవహారంలో ఇస్లామాబాద్, కాబూల్ మధ్య పచ్చగడ్డి వేస్తే భగ్గుమంటోంది. సరిగ్గా ఇదే సమయాన్ని న్యూఢిల్లీ తనకు అనుకూలంగా మలుచుకుంది. పాకిస్థాన్‌ను పూర్తిగా పక్కనపెట్టి, ఇరాన్‌లోని చాబహార్ పోర్టు ద్వారా ఆఫ్ఘన్‌కు గోధుమలు, అత్యవసర మందులు పంపుతూ ఆ దేశ ప్రజల గుండెల్లో చోటు సంపాదిస్తోంది. "తాలిబాన్లకు ఇప్పుడు కావాల్సింది తుపాకులు కాదు.. తిండి, వ్యవసాయ పరిజ్ఞానం. ఆ ఆకలి తీర్చే చేయి ఎవరిదైతే, వారికే ఆఫ్ఘన్ సలాం చేస్తుంది" అని దౌత్య వర్గాలు విశ్లేషిస్తున్నాయి.

తెరవెనుక చదరంగం — డ్రాగన్‌కు చెక్

ఇక్కడే అసలు వ్యూహం దాగి ఉంది. ఈ పరిణామాలను గమనిస్తే, భవిష్యత్తు సమీకరణాలపై ఇండియా హెరాల్డ్ అందిస్తున్న పక్కా పొలిటికల్ రీడ్ ఇది. ఆఫ్ఘనిస్థాన్‌లో ఉన్న లక్షల కోట్ల విలువైన లిథియం, రాగి తదితర ఖనిజ సంపదపై చైనా కన్నేసింది. 'చైనా-పాక్ ఎకనామిక్ కారిడార్' (CPEC)ను కాబూల్ దాకా విస్తరించాలని బీజింగ్ కలలు కంటోంది. ఆ డ్రాగన్ ప్లాన్‌కు చెక్ పెట్టడానికే మోడీ ప్రభుత్వం ఈ 'గోధుమ దౌత్యం' (Wheat Diplomacy) అనే అస్త్రాన్ని ప్రయోగించింది.

చైనా కేవలం అప్పులు, మౌలిక సదుపాయాల పేరుతో వల వేస్తుంటే.. భారత్ మాత్రం నేరుగా ప్రజల కడుపు నింపే వ్యవసాయ రంగంపై దృష్టి పెట్టింది. విత్తనాలు, సాగు విధానాలపై తాలిబాన్ అధికారులతో జరుపుతున్న చర్చలు కేవలం రైతులకు సంబంధించినవి కావు. ఇది చైనా ఆర్థిక విస్తరణవాదానికి, భారతీయ సాఫ్ట్ పవర్‌కు మధ్య జరుగుతున్న ప్రచ్ఛన్న యుద్ధం. పాకిస్థాన్‌కు దొరకకుండా, చైనాకు చిక్కకుండా ఆఫ్ఘనిస్థాన్‌ను తమ గుప్పిట్లో ఉంచుకోవాలన్నదే తాలిబాన్ల తాజా వ్యూహంగా ఢిల్లీ వర్గాల్లో వినిపిస్తున్న టాక్.

దౌత్యపరంగా తాలిబాన్ ప్రభుత్వాన్ని భారత్ ఇంకా అధికారికంగా గుర్తించలేదు. కానీ, వాస్తవ పరిస్థితుల దృష్ట్యా వారితో కలిసి పనిచేయక తప్పని పరిస్థితి. గతాన్ని మర్చిపోయి, కేవలం భౌగోళిక ప్రయోజనాల కోసం దాయాది దేశపు శత్రువుతో చేతులు కలపడం రాజనీతి. అయితే, ఉగ్రవాద మూలాలున్న తాలిబాన్లను ఎంతవరకు నమ్మొచ్చు? రేపు ఇదే తాలిబాన్లు పాకిస్థాన్‌తో రాజీ పడితే భారత్ పరిస్థితి ఏంటి? మోడీ ప్రభుత్వం ఆడుతున్న ఈ 'సైలెంట్ గేమ్' పాక్‌ను అడ్డుకోవడంలో విజయం సాధిస్తుందా? లేక కొత్త భద్రతా సవాళ్లను తెచ్చిపెడుతుందా? అనేది కాలమే తేల్చాలి. కానీ, ప్రస్తుతానికైతే కాబూల్‌లో భారత ఉనికి పాకిస్థాన్ గుండెల్లో రైళ్లు పరిగెత్తిస్తోందన్నది మాత్రం అక్షర సత్యం.

ఈ విశ్లేషణ దౌత్య వర్గాలు, పత్రికా కథనాల ఆధారంగా రూపొందించబడింది. భౌగోళిక రాజకీయ పరిణామాలు ఎప్పటికప్పుడు మారే అవకాశం ఉంది.

ఇండియా హెరాల్డ్ సంపాదకీయ ప్రమాణాల కింద AI సహాయంతో ఈ ఆర్టికల్ రాయబడింది. దీనిని ఎడిటోరియల్ టీమ్ పర్యవేక్షించింది.

Key Takeaways

• మానవతా సాయం ముసుగులో పాకిస్థాన్‌ను ఆఫ్ఘనిస్థాన్‌కు దూరం చేసే భారత వ్యూహం.
• ఆఫ్ఘన్ ఖనిజాలపై కన్నేసిన చైనాకు 'సాఫ్ట్ పవర్'తో చెక్ పెడుతున్న న్యూఢిల్లీ.
• చాబహార్ పోర్టు ద్వారా పాక్‌ను దాటి ఆఫ్ఘన్‌కు నేరుగా వ్యవసాయ సాయం.

Frequently Asked Questions

భారత్ తాలిబాన్ ప్రభుత్వాన్ని అధికారికంగా గుర్తించిందా?

లేదు, దౌత్యపరంగా అధికారిక గుర్తింపు ఇవ్వనప్పటికీ, మానవతా, వ్యవసాయ సాయం పేరుతో అనధికారిక సంబంధాలను కొనసాగిస్తోంది.

ఆఫ్ఘనిస్థాన్‌తో భారత్‌కు ఉన్న ప్రధాన భౌగోళిక ప్రయోజనం ఏంటి?

పాకిస్థాన్ ఉగ్రవాద నెట్‌వర్క్‌ను అడ్డుకోవడం, సెంట్రల్ ఆసియా మార్కెట్లకు పాక్‌ను దాటి వెళ్లడం.