మహారాష్ట్ర 3544 కోట్ల ఆడిట్ బాంబ్ — ఏపీ, తెలంగాణల్లో ఉచితాల కోతకు బాబు, రేవంత్లకు ఇదే అస్త్రమా?
మహారాష్ట్రలోని 'లడ్కీ బహిన్' పథకానికి కేటాయింపుల కంటే ఏకంగా రూ.3,544 కోట్లు అదనంగా ఖర్చైనట్లు ఎన్డీటీవీ వెల్లడించిన ఆడిట్ రిపోర్ట్ బయటపెట్టింది. ఈ పరిణామం ఏపీలోని 'సూపర్ సిక్స్', తెలంగాణలోని 'మహాలక్ష్మి' పథకాలపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపనుంది. ఆర్థిక లోటును సాకుగా చూపి లబ్ధిదారులకు కోతలు విధించేందుకు బాబు, రేవంత్లకు ఈ రిపోర్ట్ ఒక అస్త్రంగా మారనుందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
ఎన్నికల ముందు ఇచ్చే హామీలు అధికారంలోకి రాగానే ప్రభుత్వ ఖజానాకు ఉరితాడుగా ఎలా మారుతాయో చెప్పడానికి మహారాష్ట్ర తాజా పరిణామమే ప్రత్యక్ష ఉదాహరణ. ప్రతిష్టాత్మకంగా అమలు చేస్తున్న 'లడ్కీ బహిన్ యోజన' (Ladki Bahin Yojana) పథకంలో భారీగా నిధులు దారిమళ్లినట్లు లేదా అదనపు భారం పడినట్లు తాజా ఆడిట్ నివేదిక కుండబద్దలు కొట్టింది. ఎన్డీటీవీ (NDTV) కథనం ప్రకారం, ఈ స్కీమ్ కోసం బడ్జెట్లో కేటాయించిన దానికంటే ఏకంగా రూ.3,544 కోట్లు అదనంగా ఖర్చయ్యాయి. సరైన ప్రణాళిక, లబ్ధిదారుల వడపోత లేకపోవడం వల్లే ఈ అదనపు భారం పడిందని ఆడిట్ స్పష్టం చేసింది. అయితే, ఈ వార్త ప్రకంపనలు ముంబైలో కంటే అమరావతి, హైదరాబాద్ సచివాలయాల్లోనే ఎక్కువగా వినిపిస్తున్నాయి.
ఏపీలో చంద్రబాబు నాయుడు నేతృత్వంలోని కూటమి ప్రభుత్వం 'సూపర్ సిక్స్' హామీల అమలు కోసం, తెలంగాణలో రేవంత్ రెడ్డి సర్కార్ 'మహాలక్ష్మి' వంటి గ్యారంటీల కోసం నిధుల సమీకరణలో తీవ్ర ఇబ్బందులు పడుతున్న విషయం బహిరంగ రహస్యమే. IHG'మహాలక్ష్మి' స్కీమ్లకూ ఇదే గతి పడుతుందా? అన్న ఆందోళన ఇప్పటికే ప్రజల్లో ఉంది. సరిగ్గా ఇలాంటి సమయంలో మహారాష్ట్ర ఆడిట్ రిపోర్ట్ బయటకు రావడం, తెలుగు రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులకు అనుకోని వరంలా మారిందన్నది పొలిటికల్ సర్కిల్స్ టాక్.
అసలు ఎత్తుగడను పసిగట్టిన ఇండియా హెరాల్డ్
పైకి కనిపిస్తున్న ఈ నాటకం వెనుక ఉన్న అసలు కథను నిక్కచ్చిగా విశ్లేషిస్తోంది ఇండియా హెరాల్డ్. ఏపీ, తెలంగాణ ప్రభుత్వాలు రెండూ ప్రస్తుతం ఆర్థిక లోటులో కూరుకుపోయి ఉన్నాయి. ఇచ్చిన హామీలన్నింటినీ అందరికీ అమలు చేయడం అసాధ్యం. కానీ, లబ్ధిదారులకు కోత పెడితే రాజకీయంగా తీవ్ర నష్టం తప్పుదు. ఈ ఇరకాట పరిస్థితి నుంచి బయటపడేందుకు 'మహారాష్ట్ర ఆడిట్' రిపోర్ట్ను ఒక బ్యూరోక్రాటిక్ కవచంగా వాడుకునే వ్యూహంలో బాబు, రేవంత్ ఉన్నట్లు ఆర్థిక శాఖల నుంచి గుసగుసలు వినిపిస్తున్నాయి.
మరోవైపు కేంద్ర ఆర్థిక శాఖ కూడా రాష్ట్రాల అప్పుల విషయంలో కఠినంగా వ్యవహరిస్తోంది. పరిమితికి మించి అప్పులు తేవడానికి కేంద్రం ససేమిరా అంటోంది. దీంతో సొంత ఆదాయం పెంచుకోవడం లేదా ఖర్చులు తగ్గించుకోవడం.. ఈ రెండే మార్గాలు మిగిలాయి. కొత్త పన్నులు వేస్తే ప్రజల నుంచి వ్యతిరేకత వస్తుంది కాబట్టి, ఉచిత పథకాల లబ్ధిదారులను కుదించడమే ఏకైక పరిష్కారంగా అధికారులు ముఖ్యమంత్రులకు తేల్చిచెప్పారు. "చూశారుగా, ఎలాంటి నిబంధనలు లేకుండా ఉచితాలు ఇస్తే మహారాష్ట్ర లాంటి ధనిక రాష్ట్రమే 3500 కోట్లు నష్టపోయింది. మన రాష్ట్రం భరించలేదు కాబట్టే రేషన్ కార్డు, ఆదాయ పరిమితి లాంటి కఠిన నిబంధనలు పెడుతున్నాం" అని ప్రజలకు చెప్పడానికి ఈ ఆడిట్ రిపోర్ట్ వారికి ఒక అద్భుతమైన టూల్కిట్లా దొరికింది.
సచివాలయాల్లో ఇన్సైడ్ టాక్
హైదరాబాద్, అమరావతి సచివాలయాల్లోని ఉన్నతాధికారుల మధ్య జరుగుతున్న చర్చ ప్రకారం.. ఇప్పటికే రెండు రాష్ట్రాల ఆర్థిక శాఖలు తమ ఉచిత పథకాలపై అంతర్గత ఆడిట్ను వేగవంతం చేశాయి. అనర్హులను ఏరివేయడం ద్వారా ఏపీలో తల్లికి వందనం, తెలంగాణలో రైతు భరోసా, మహాలక్ష్మి పథకాల భారాన్ని కనీసం 30 శాతం తగ్గించుకోవాలని టార్గెట్గా పెట్టుకున్నట్లు తెలుస్తోంది. మహారాష్ట్ర ఫెయిల్యూర్ మోడల్ను చూపించి, ఈ కోతలను సమర్థించుకోవాలన్నది ప్రభుత్వాల వ్యూహం.
రాజకీయాల్లో ఏదీ యాదృచ్ఛికంగా జరగదు. ఒక రాష్ట్రంలో విఫలమైన ఆర్థిక నమూనా, మరో రాష్ట్రంలో కఠిన నిర్ణయాలకు పునాది అవుతుంది. అయితే, మహారాష్ట్ర ఆడిట్ రిపోర్ట్ను సాకుగా చూపి ఏపీ, తెలంగాణ ప్రభుత్వాలు పథకాలకు కోతలు విధిస్తే.. ఆ లాజిక్ను సామాన్య ఓటరు అర్థం చేసుకుంటాడా? లేక రాబోయే స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో తమ ఆగ్రహాన్ని ఈవీఎంల ద్వారా చూపిస్తాడా? అన్నదే ఇప్పుడు మిగిలి ఉన్న అతిపెద్ద ప్రశ్న.
ఇండియా హెరాల్డ్ సంపాదకీయ ప్రమాణాలకు లోబడి ఏఐ (AI) సహాయంతో ఈ ఆర్టికల్ రాయబడింది; దీని ప్రచురణను హ్యూమన్ ఎడిటర్ పర్యవేక్షించారు.
More from India Herald
Key Takeaways
- మహారాష్ట్రలో లడ్కీ బహిన్ పథకానికి కేటాయింపుల కంటే రూ.3,544 కోట్లు అదనంగా ఖర్చైనట్లు ఎన్డీటీవీ రిపోర్ట్ స్పష్టం చేసింది.
- నిధుల కొరతతో ఉన్న ఏపీ, తెలంగాణ ప్రభుత్వాలకు ఈ ఆడిట్ రిపోర్ట్ లబ్ధిదారుల కోతకు సాకుగా మారే అవకాశం ఉంది.
- సూపర్ సిక్స్, మహాలక్ష్మి స్కీమ్లలో కఠిన నిబంధనలు తెచ్చేందుకు మహారాష్ట్ర ఉదాహరణను వాడుకోనున్న బాబు, రేవంత్.
- అమరావతి, హైదరాబాద్ సచివాలయాల్లో పథకాల అంతర్గత ఆడిట్పై అధికారుల ముమ్మర కసరత్తు జరుగుతోంది.
By the Numbers
- రూ.3,544 కోట్లు (మహారాష్ట్రలో లడ్కీ బహిన్ పథకానికి బడ్జెట్ కంటే అదనంగా అయిన ఖర్చు)
- 30 శాతం (తెలుగు రాష్ట్రాల్లో లబ్ధిదారుల వడపోత ద్వారా తగ్గించుకోవాలని చూస్తున్న అంచనా భారం)
The 5W+H: Who, What, When, Where, Why, How
- Who: మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం, లడ్కీ బహిన్ యోజన లబ్ధిదారులు.
- What: లడ్కీ బహిన్ స్కీమ్లో బడ్జెట్ కంటే రూ.3,544 కోట్లు అదనంగా ఖర్చైనట్లు ఆడిట్ నివేదిక వెల్లడించింది.
- When: 2026 నాటి తాజా బడ్జెట్ ఆడిట్ పరిశీలనలో.
- Where: మహారాష్ట్రలో వెలుగుచూసిన ఈ పరిణామం, ఏపీ, తెలంగాణ రాజకీయాలను ప్రభావితం చేస్తోంది.
- Why: సరైన ప్రణాళిక, వడపోత లేకపోవడం వల్ల నిధులు దారిమళ్లాయి. దీనివల్ల రాష్ట్ర ఖజానాపై ఊహించని అదనపు భారం పడింది.
- How: లబ్ధిదారుల సంఖ్యను అంచనా వేయడంలో విఫలమవడం, అర్హత లేని వారికి కూడా నిధులు బదిలీ కావడంతో ఈ భారీ అదనపు ఖర్చు జరిగింది.
Frequently Asked Questions
మహారాష్ట్ర ఆడిట్ రిపోర్ట్ దేని గురించి?
మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వ ప్రతిష్టాత్మక 'లడ్కీ బహిన్ యోజన' పథకానికి అంచనాల కంటే ఏకంగా రూ.3,544 కోట్లు అదనంగా ఖర్చైనట్లు తాజా ఆడిట్ నివేదిక వెల్లడించింది.
దీని ప్రభావం ఏపీ, తెలంగాణలపై ఎందుకు పడుతుంది?
ప్రస్తుతం ఉచిత పథకాల (సూపర్ సిక్స్, మహాలక్ష్మి) అమలులో రెండు తెలుగు రాష్ట్రాలు తీవ్ర నిధుల కొరతను ఎదుర్కొంటున్నాయి. మహారాష్ట్ర పరిస్థితిని సాకుగా చూపి ఇక్కడ లబ్ధిదారులకు కోతలు విధించే అవకాశం ఉంది.